04 સપ્ટેમ્બર 2026 ના મહત્વના કરંટ અફેર્સ

🏛️ ગુજરાત વિશેષ પ્રવાહો (Gujarat Specific)

🌊 ૧. વડોદરા અને મધ્ય ગુજરાત માટે વિશેષ પૂર નિયંત્રણ અને રિવરફ્રન્ટ પ્રોજેક્ટ

• મુખ્ય ઘટના: ગુજરાત સરકાર દ્વારા વિશ્વામિત્રી નદીના પુનઃઉદ્ધાર, પૂર નિયંત્રણ અને કેચમેન્ટ એરિયા મેનેજમેન્ટ માટે વિશેષ ટાસ્ક ફોર્સ અને ₹૧,૨૦૦ કરોડના વિશેષ પેકેજની પ્રાથમિક મંજૂરી આપવામાં આવી.

• પરીક્ષાલક્ષી પોઇન્ટ:

  • વિશ્વામિત્રી નદી પાવાગઢની ટેકરીઓમાંથી નીકળે છે અને ખંભાતના અખાતમાં મળે છે.

  • આ નદી મગર (Crocodiles) ના વિશાળ વસવાટ માટે 'મગરોની નદી' તરીકે પણ જાણીતી છે.

🌍 રાષ્ટ્રીય અને નીતિગત પ્રવાહો (National Governance & Policy)

🏫 ૧. 'રાષ્ટ્રીય શિક્ષક દિવસ' પૂર્વસંધ્યા: NEP 2020 અને વિદ્યા સમીક્ષા કેન્દ્ર

• મુખ્ય ઘટના: કેન્દ્રીય શિક્ષણ મંત્રાલય દ્વારા ૫ સપ્ટેમ્બરના રાષ્ટ્રીય શિક્ષક દિવસ પૂર્વે દેશના તમામ રાજ્યોમાં ગુજરાતના મોડેલ પર આધારિત 'વિદ્યા સમીક્ષા કેન્દ્ર' (VSK) ના પૂર્ણ અમલીકરણનો રિવ્યુ લેવામાં આવ્યો.

• પરીક્ષા માટે IMP:

  • ગુજરાત વિદ્યા સમીક્ષા કેન્દ્ર (ગાંધીનગર) શરૂ કરનાર દેશનું પ્રથમ રાજ્ય હતું, જેને હવે રાષ્ટ્રીય સ્તરે એડોપ્ટ કરવામાં આવ્યું છે.

📜 ૨. 'સંસ્કાર ભારતી' અને ભારતીય કલા મિશન

• મુખ્ય ઘટના: કેન્દ્રીય સંસ્કૃતિ મંત્રાલય દ્વારા ભારતીય હસ્તકળા અને લુપ્ત થતી લોકકલાઓના સંરક્ષણ માટે 'કલા પોર્ટલ' નો નવો તબક્કો લોન્ચ કરવામાં આવ્યો.

🛡️ સંરક્ષણ અને અવકાશ ટેકનોલોજી (Defence & Space Tech)

🚀 ૧. ISRO નું 'ચંદ્રયાન-૪' (LUPEX/Sample Return) મિશન ફ્રેમવર્ક

• મુખ્ય ઘટના: ઈસરો દ્વારા ચંદ્ર પરથી માટી અને ખડકોના નમૂના પૃથ્વી પર પાછા લાવવા માટેના Chandrayaan-4 (Lunar Sample Return Mission) ના આર્કિટેક્ચર મોડેલને આખરી ઓપ આપવામાં આવ્યો.

• પરીક્ષાલક્ષી પોઇન્ટ: ચંદ્રયાન-૪ મિશનમાં બે અલગ-અલગ રોકેટ લોન્ચિંગ (LVM3 અને PSLV/GSLV) દ્વારા મોડ્યુલ્સ અવકાશમાં જોડવામાં આવશે.

📝 પરીક્ષાલક્ષી સુપર વન-લાઇનર્સ (Exam-Oriented One-Liners)

• 📜 દિવસ વિશેષ: ૫ સપ્ટેમ્બરે ભારતના ભૂતપૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ અને મહાન તત્ત્વચિંતક ડૉ. સર્વપલ્લી રાધાકૃષ્ણન ની જન્મજયંતી નિમિત્તે 'રાષ્ટ્રીય શિક્ષક દિવસ' ઉજવવામાં આવશે.

• ⚽ ડ્યુરેન્ડ ૨૦૨૬: ૧૩૫મી ડ્યુરેન્ડ કપ ફૂટબોલ ટૂર્નામેન્ટની સેમિફાઇનલ મેચો કોલકાતાના વિવેકાનંદ યુવા ભારતી ક્રીડાંગણ ખાતે સંપન્ન થઈ.