13 જુલાઈ 2026 ના મહત્વના કરંટ અફેર્સ
🏛️ ગુજરાત વિશેષ પ્રવાહો (Gujarat Specific)
=========================================
🌳 'એક પેડ મા કે નામ' મહાઅભિયાન: અમદાવાદથી પર્યાવરણ ક્રાંતિ
• મુખ્ય ઘટના: કેન્દ્રીય ગૃહ અને સહકાર મંત્રી અમિત શાહ દ્વારા અમદાવાદના સાયન્સ સીટી ડોમ ખાતે એક ભવ્ય વૃક્ષારોપણ કાર્યક્રમ ખુલ્લો મૂકવામાં આવ્યો.
• મુદ્દો શું છે? પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદી દ્વારા શરૂ કરાયેલા વૈશ્વિક અભિયાન 'એક પેડ મા કે નામ' અંતર્ગત ગુજરાતમાં મોટા પાયે હરિયાળી વધારવાનો લક્ષ્યાંક છે.
• પરીક્ષા માટે IMP: આ કાર્યક્રમમાં પર્યાવરણ સુરક્ષા અને સ્થાનિક સ્તરે 'ગ્રીન કવર' વધારવા પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (AMC) આ અંતર્ગત લાખો વૃક્ષો વાવશે.
🏔️ મુખ્યમંત્રીની છોટાઉદેપુર મુલાકાત: આદિવાસી વિકાસની સમીક્ષા
• મુખ્ય ઘટના: મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલે છોટાઉદેપુર જિલ્લાની રૂબરૂ મુલાકાત લીધી.
• વિગત: તેમણે વનબંધુ કલ્યાણ યોજના અને આદિવાસી વિસ્તારોમાં ચાલી રહેલા શિક્ષણ, આરોગ્ય અને કનેક્ટિવિટીના પ્રોજેક્ટ્સની પ્રગતિનું નિરીક્ષણ કર્યું.
🌍 રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રવાહો (National & International)
=========================================
🤝 QCI અને NSIC વચ્ચે ઐતિહાસિક કરાર (MoU)
• સંસ્થાઓ: ક્વોલિટી કાઉન્સિલ ઓફ ઈન્ડિયા (QCI) અને નેશનલ સ્મોલ ઈન્ડસ્ટ્રીઝ કોર્પોરેશન (NSIC).
• હેતુ: ભારતના MSME (સૂક્ષ્મ, લઘુ અને મધ્યમ ઉદ્યોગો) સેક્ટરને વૈશ્વિક સ્તરે મજબૂત બનાવવું.
• ફાયદો: નાના ઉદ્યોગોની પ્રોડક્ટ્સની 'ક્વોલિટી' (ગુણવત્તા) સુધારવામાં આવશે, જેથી ભારતની નિકાસ (Exports) વધે.
🏥 હિમાચલ પ્રદેશમાં 'હાઈ એલ્ટિટ્યુડ મેડિસિન રિસર્ચ સેન્ટર'
• લોકેશન: કેલોંગ (Lahaul & Spiti જિલ્લો, હિમાચલ પ્રદેશ).
• કોણે ઉદ્ઘાટન કર્યું? કેન્દ્રીય સ્વાસ્થ્ય મંત્રી જગત પ્રકાશ નડ્ડા (J.P. Nadda) દ્વારા ICMR ના આ સેન્ટરનો શિલાન્યાસ કરાયો.
• કેમ મહત્વનું છે? ખૂબ ઊંચાઈવાળા (High Altitude) વિસ્તારોમાં ઓક્સિજનની કમી અને ઠંડીને કારણે માનવ શરીર પર થતી અસરો પર સંશોધન કરનારું આ દેશનું પ્રથમ મહત્વનું કેન્દ્ર બનશે.
💰 ઓસ્ટ્રેલિયન સુપર (AustralianSuper) નું ભારતમાં મોટું ઇન્વેસ્ટમેન્ટ
• ન્યૂઝ: ઓસ્ટ્રેલિયાના સૌથી મોટા પેન્શન ફંડે ભારતના National Investment and Infrastructure Fund (NIIF) માં નવા 500 મિલિયન ઓસ્ટ્રેલિયન ડોલર (AUD) રોકાણની જાહેરાત કરી.
• કુલ રોકાણ: આ સાથે ભારતમા તેમનું કુલ રોકાણ વધીને AUD 3.3 અબજ થઈ ગયું છે. NIIF એ ભારતમાં ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર (રોડ, પોર્ટ, એનર્જી) ના વિકાસ માટે ફંડ પૂરું પાડતી સરકારી સંસ્થા છે.
🔬 વિજ્ઞાન, ટેકનોલોજી અને પર્યાવરણ (Science & Tech)
=========================================
🪸 મેઘાલયમાંથી મળી આવી તાજા પાણીની લાલ શેવાળ (Red Algae)
• શોધ: વૈજ્ઞાનિકોએ મેઘાલયના શિલોંગમાં આવેલા 'ક્રિનોલિન વોટરફોલ્સ' (Crinoline Waterfalls) માંથી તાજા પાણીની લાલ શેવાળની નવી પ્રજાતિ શોધી છે.
• વૈજ્ઞાનિક નામ: 'Sheathia meghalayensis' (રાજ્યના નામ પરથી).
• નોંધ: સામાન્ય રીતે લાલ શેવાળ દરિયાના ખારા પાણીમાં જોવા મળે છે, પરંતુ તાજા પાણીમાં (Freshwater) આવી પ્રજાતિ મળવી તે ખૂબ જ દુર્લભ ઘટના છે.
🦠 ચર્ચામાં રહેલો વાયરસ: પૅરટ બોર્નાવાયરસ 4 (PaBV-4)
• શું છે? પક્ષીઓમાં, ખાસ કરીને પોપટ પ્રજાતિમાં ફેલાતો એક ઘાતક વાયરસ છે.
• લક્ષણો: આ વાયરસ પક્ષીઓની સેન્ટ્રલ નર્વસ સિસ્ટમ (ચેતાતંત્ર) ને નુકસાન પહોંચાડે છે. તે ચેપગ્રસ્ત પક્ષીના મળ અને પીંછાની ધૂળ દ્વારા ફેલાય છે.
📝 પરીક્ષાલક્ષી સુપર વન-લાઇનર્સ (Exam-Oriented One-Liners)
=========================================
📊 RBI નો નવો સર્વે: રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયાએ દેશના ૧૯ મોટા શહેરોમાં મોંઘવારી (Inflation) અંગે સામાન્ય નાગરિકોના વિચારો જાણવા માટે 'Inflation Expectations Survey of Households' (IESH) શરૂ કર્યો છે.
🐅 માનસ ટાઇગર રિઝર્વ (Assam): આસામમાં આવેલું આ નેશનલ પાર્ક તેના ઉત્કૃષ્ટ વન્યજીવ સંરક્ષણ મોડેલને કારણે ચર્ચામાં રહ્યું છે. તે UNESCO વર્લ્ડ હેરિટેજ સાઇટ પણ છે.
💻 PACTS ફ્રેમવર્ક: ભારત અને ઓસ્ટ્રેલિયાએ સાયબર સિક્યોરિટી અને ક્રિટિકલ ટેકનોલોજીના ક્ષેત્રમાં સહયોગ વધારવા માટે Partnership on Cyber, Critical Technologies, and Supply Chains (PACTS) કરારને વધુ મજબૂત કર્યો છે.