16 જુલાઈ 2026 ના મહત્વના કરંટ અફેર્સ

🏛️ ગુજરાત વિશેષ પ્રવાહો (Gujarat Specific)

🩺 રાજ્યમાં નવી 'ટેલી-મેડિસિન અને ડિજિટલ હેલ્થ' નીતિનો પ્રારંભ

• મુખ્ય ઘટના: ગુજરાત સરકારના આરોગ્ય વિભાગ દ્વારા ગ્રામીણ અને અંતરિયાળ વિસ્તારોમાં સ્પેશિયાલિસ્ટ ડોક્ટરોની સેવાઓ પહોંચાડવા માટે અદ્યતન 'ટેલી-મેડિસિન અને ડિજિટલ હેલ્થ પ્રોટોકોલ' લોન્ચ કરવામાં આવ્યો છે.

• વિગત: આ નીતિ અંતર્ગત તમામ પ્રાથમિક આરોગ્ય કેન્દ્રો (PHC) અને સામુહિક આરોગ્ય કેન્દ્રો (CHC) ને ગાંધીનગર અને અમદાવાદની સિવિલ હોસ્પિટલના સુપર-સ્પેશિયાલિસ્ટ ડોક્ટરો સાથે હાઈ-સ્પીડ ઈન્ટરનેટ કનેક્ટિવિટી દ્વારા જોડવામાં આવશે.

• પરીક્ષા માટે IMP: આ ડિજિટલ ટ્રાન્સફોર્મેશનથી અંતરિયાળ ગામડાના દર્દીઓને ઘરઆંગણે નિષ્ણાત તબીબોનું માર્ગદર્શન મળશે, જે ગુજરાતના હેલ્થ ઇન્ડેક્સને સુધારવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવશે.

🏭 ધોલેરા SIR ખાતે નવી ગ્રીન એનર્જી ઇકોસિસ્ટમ પ્રોજેક્ટ

• મુખ્ય ઘટના: ધોલેરા સ્પેશિયલ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ રીજન (DSIR) ખાતે ગ્રીન હાઇડ્રોજન અને સોલાર કમ્પોનન્ટ મેન્યુફેક્ચરિંગ માટેના એક નવા મેગા પ્રોજેક્ટની મંજૂરી આપવામાં આવી છે.

• મહત્વ: આ પ્રોજેક્ટથી ધોલેરા સ્માર્ટ સિટી માત્ર સેમિકન્ડક્ટર જ નહીં, પરંતુ રિન્યુએબલ એનર્જીના પ્રોડક્શન હબ તરીકે પણ વૈશ્વિક નકશા પર ઉભરી આવશે.

🌍 રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રવાહો (National & International)

🌾 કેન્દ્રીય કૃષિ મંત્રાલય દ્વારા 'ડીજી-ક્રિષિ' (Digi-Krishi) પોર્ટલ લોન્ચ

• મુખ્ય ઘટના: ખેડૂતોને પાકની સુરક્ષા, હવામાનની સચોટ માહિતી અને સરકારી સબસિડીની વિગતો એક જ જગ્યાએ મળી રહે તે માટે કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા 'Digi-Krishi' વન-સ્ટોપ ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ લોન્ચ કરાયું છે.

• ટેકનોલોજી: આ પોર્ટલ આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) અને સેટેલાઇટ ડેટા પર આધારિત છે, જે ખેડૂતોને જમીનની ફળદ્રુપતા અને કયો પાક લેવો તેની રીઅલ-ટાઇમ સલાહ આપશે.

• પરીક્ષાલક્ષી પોઇન્ટ: આ પ્રોજેક્ટ ડિજિટલ ઇન્ડિયા અને કૃષિ ક્ષેત્રના આધુનિકીકરણના ભાગરૂપે 'ઇન્ડિયા ડિજિટલ ઇકોસિસ્ટમ ફોર એગ્રીકલ્ચર' (IDEA) ફ્રેમવર્ક હેઠળ તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે.

🌐 ભારત અને સિંગાપોર વચ્ચે સાયબર સિક્યોરિટી અને ફાઇનાન્સિયલ ટેકનોલોજી કરાર

• ઇવેન્ટ: ભારત અને સિંગાપોર વચ્ચે દ્વિપક્ષીય બેઠકમાં ડિજિટલ પેમેન્ટ અને સાયબર સુરક્ષાને મજબૂત કરવા માટે મહત્વના સમજુતી કરાર (MoU) કરવામાં આવ્યા છે.

• મુદ્દો: બંને દેશો વચ્ચે UPI અને PayNow ના કનેક્ટિવિટી મોડેલને વધુ વ્યાપક બનાવવામાં આવશે, જેથી આંતરરાષ્ટ્રીય ટ્રાન્ઝેક્શન વધુ ઝડપી અને સુરક્ષિત બને. સાથે જ સરહદ પાર થતા સાયબર ફ્રોડને રોકવા માટે સંયુક્ત ટાસ્ક ફોર્સની રચના કરાશે.

🔬 વિજ્ઞાન, ટેકનોલોજી અને પર્યાવરણ (Science & Tech)

🛰️ ઈસરો (ISRO) નું ગગનયાન મિશન: ક્રૂ મોડ્યુલ રિકવરી ટ્રાયલ સફળ

• ન્યૂઝ: ભારતીય અંતરિક્ષ સંશોધન સંસ્થા (ISRO) અને ભારતીય નૌસેના દ્વારા સંયુક્ત રીતે ગગનયાન મિશનના 'क्रૂ મોડ્યુલ રિકવરી ટ્રાયલ' નો આગામી તબક્કો સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કરવામાં આવ્યો છે.

• વિગત: અવકાશમાંથી જ્યારે ભારતીય એસ્ટ્રોનોટ્સ પૃથ્વી પર પરત ફરશે ત્યારે તેમનું મોડ્યુલ સમુદ્રમાં લેન્ડ થશે. આ મોડ્યુલને સુરક્ષિત રીતે બહાર કાઢવા માટે ભારતીય નૌસેનાના જવાનોને વિશેષ તાલીમ અને અત્યાધુનિક સાધનો સાથે આ મોક ટ્રાયલ હાથ ધરવામાં આવી હતી.

• પરીક્ષાલક્ષી પોઇન્ટ: ગગનયાન એ ભારતનું પ્રથમ માનવસહિત અંતરિક્ષ મિશન છે, જે ભારતની અવકાશ ક્ષેત્રની સર્વોચ્ચ સિદ્ધિ સાબિત થશે.

📝 પરીક્ષાલક્ષી સુપર વન-લાઇનર્સ (Exam-Oriented One-Liners)

• 📊 નીતિ આયોગ બેઠક: નીતિ આયોગની ગવર્નિંગ કાઉન્સિલની આગામી ઉચ્ચ સ્તરીય બેઠકના એજન્ડામાં દેશના રાજ્યો વચ્ચે 'વિકેન્દ્રિત આયોજન' (Decentralized Planning) અને ટકાઉ વિકાસ લક્ષ્યાંકો (SDGs) ને ઝડપથી પ્રાપ્ત કરવા પર વિશેષ ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે.

• 🌳 પર્યાવરણ દિવસ ફોલો-અપ: દેશભરમાં ચાલી રહેલા 'એક પેડ મા કે નામ' અભિયાન અંતર્ગત અત્યાર સુધીમાં વિક્રમજનક સંખ્યામાં વૃક્ષારોપણ કરીને જિયો-ટેગિંગ (Geo-tagging) ટેકનોલોજીની મદદથી તેમનું મોનિટરિંગ કરવામાં આવી રહ્યું છે.