17 જુલાઈ 2026 ના મહત્વના કરંટ અફેર્સ

🏛️ ગુજરાત વિશેષ પ્રવાહો (Gujarat Specific)

🌊 નર્મદા નદી પર નવો હેરીટેજ રીવરફ્રન્ટ પ્રોજેક્ટ

• મુખ્ય ઘટના: ગુજરાત સરકારના પ્રવાસન વિભાગ દ્વારા ભરૂચ અને અંકલેશ્વર નજીક નર્મદા નદીના કિનારે એક અદ્યતન 'નર્મદા હેરીટેજ રીવરફ્રન્ટ' ના નિર્માણ માટે બ્લુપ્રિન્ટ મંજૂર કરવામાં આવી છે.

• વિગત: આ રીવરફ્રન્ટ પ્રોજેક્ટ અંતર્ગત સ્ટેચ્યુ ઓફ યુનિટી (કેવડિયા) આવતા પ્રવાસીઓ માટે નર્મદા સંસ્કૃતિ અને આધ્યાત્મિક મહત્વ દર્શાવતા વિશિષ્ટ વોક-વે, કલ્ચરલ સેન્ટર અને બોટિંગ ફેસિલિટી ઉભી કરવામાં આવશે.

• પરીક્ષા માટે IMP: નર્મદા નદી ગુજરાતની જીવાદોરી ગણાય છે. આ પ્રોજેક્ટથી મધ્ય ગુજરાતમાં ઇકો-ટુરિઝમ (Eco-Tourism) અને સ્થાનિક રોજગારીને મોટો વેગ મળશે.

🏛️ મોઢેરા સૂર્યમંદિર ખાતે 'લાઈટ એન્ડ સાઉન્ડ' શોનું નવું અપગ્રેડેશન

• મુખ્ય ઘટના: મહેસાણા જિલ્લામાં આવેલા ઐતિહાસિક મોઢેરા સૂર્યમંદિર ખાતે અદ્યતન 3D પ્રોજેક્શન મેપિંગ અને ગ્રીન એનર્જી સંચાલિત 'લાઈટ એન્ડ સાઉન્ડ શો' ના નવા વર્ઝનનું ઉદ્ઘાટન કરવામાં આવ્યું છે.

• મહત્વ: મોઢેરા એ ભારતનું સૌપ્રથમ ૨૪x૭ સંપૂર્ણ સૂર્યઊર્જા સંચાલિત ગામ (Solar Powered Village) છે, જે પરીક્ષા માટે વારંવાર પૂછાતો મોસ્ટ ઈમ્પોર્ટન્ટ પોઈન્ટ છે.

🌍 રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રવાહો (National & International)

📊 કેન્દ્રીય નાણાં મંત્રાલય દ્વારા 'ફાઇનાન્સિયલ ઇન્ક્લુઝન ડેશબોર્ડ' લોન્ચ

• મુખ્ય ઘટના: દેશના છેવાડાના નાગરિકો સુધી બેંકિંગ સેવાઓ ડિજિટલ માધ્યમથી પહોંચાડવા અને તેનું રીઅલ-ટાઇમ મોનિટરિંગ કરવા માટે સરકારે એક નવું કેન્દ્રીયકૃત 'ફાઇનાન્સિયલ ઇન્ક્લુઝન ઇન્ડેક્સ એનાલિટિક્સ ડેશબોર્ડ' લોન્ચ કર્યું છે.

• હેતુ: આ ડેશબોર્ડ ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં બેંક ખાતાઓની સક્રિયતા, મુદ્રા લોનની વહેંચણી અને વીમા કવરેજની સ્થિતિનું સચોટ મૂલ્યાંકન કરશે.

• પરીક્ષાલક્ષી પોઇન્ટ: ભારતમાં નાણાકીય સમાવેશીકરણ (Financial Inclusion) માટે ચાલતી વિશ્વની સૌથી મોટી યોજના 'પ્રધાનમંત્રી જન ધન યોજના' (PMJDY) છે, જે ઓગસ્ટ ૨૦૧૪ માં શરૂ થઈ હતી.

🌐 શાંઘાઈ સહયોગ સંગઠન (SCO) ની બેઠકમાં ભારતની મહત્વની ભૂમિકા

• ઇવેન્ટ: SCO (Shanghai Cooperation Organisation) ના સભ્ય દેશોના પ્રતિનિધિઓની તાજેતરની બેઠકમાં ભારતે પ્રાદેશિક સુરક્ષા અને આતંકવાદ વિરોધી મોરચે કડક વલણ અપનાવ્યું છે.

• મુદ્દો: ભારતે સભ્ય દેશો વચ્ચે કનેક્ટિવિટી પ્રોજેક્ટ્સ વધારવા પર ભાર મૂક્યો, પણ સાથે સ્પષ્ટ કર્યું કે આવા પ્રોજેક્ટ્સ તમામ દેશોની સાર્વભૌમત્વ અને પ્રાદેશિક અખંડિતતાનું સન્માન કરતા હોવા જોઈએ.

🔬 વિજ્ઞાન, ટેકનોલોજી અને પર્યાવરણ (Science & Tech)

🛰️ ઈસરો (ISRO) દ્વારા આગામી લો-અર્થ ઓર્બિટ (LEO) કોમ્યુનિકેશન સેટેલાઇટની તૈયારી

• ન્યૂઝ: ભારતીય અંતરિક્ષ સંશોધન સંસ્થા (ISRO) એ અંતરિયાળ ટાપુઓ અને પહાડી વિસ્તારોમાં હાઈ-સ્પીડ સેટેલાઇટ ઈન્ટરનેટ કનેક્ટિવિટી આપવા માટે નવા જનરેશનના LEO સેટેલાઇટ ના ટેકનિકલ પેરામીટર્સ ફાઇનલ કર્યા છે.

• લાભ: આ ટેકનોલોજીથી ભારતના સરહદી વિસ્તારો અને સંરક્ષણ દળોને કટોકટીના સમયે અવિરત અને સુરક્ષિત કોમ્યુનિકેશન નેટવર્ક મળી રહેશે.

📝 પરીક્ષાલક્ષી સુપર વન-લાઇનર્સ (Exam-Oriented One-Liners)

• 🌳 ગ્રીન ક્રેડિટ પ્રોગ્રામ: પર્યાવરણ, વન અને આબોહવા પરિવર્તન મંત્રાલય દ્વારા દેશમાં જળ સંચય અને વનીકરણ કરતા ઉદ્યોગોને પ્રોત્સાહિત કરવા માટે 'ગ્રીન ક્રેડિટ સર્ટિફિકેટ' ઇશ્યુ કરવાની પ્રક્રિયાને વધુ સરળ બનાવવામાં આવી છે.

• 🏆 સ્પોર્ટ્સ ન્યૂઝ: આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે યોજાયેલી યુવા એથ્લેટિક્સ ચેમ્પિયનશિપમાં ભારતીય રનર્સે નવો રાષ્ટ્રીય રેકોર્ડ બનાવીને મેડલ જીત્યા છે, જે આગામી એશિયન ગેમ્સ માટે મહત્વની તૈયારી દર્શાવે છે.