20 જુલાઈ 2026 ના મહત્વના કરંટ અફેર્સ

🏛️ ગુજરાત વિશેષ પ્રવાહો (Gujarat Specific)

🌊 ગલ્ફ ઓફ ખંભાત માટે 'કોસ્ટલ સિક્યોરિટી એન્ડ મરીન પિલોટ પ્રોજેક્ટ'

• મુખ્ય ઘટના: ગુજરાત ગૃહ વિભાગ અને કોસ્ટ ગાર્ડ દ્વારા સંયુક્ત રીતે ખંભાતના અખાતમાં દરિયાઈ સુરક્ષા મજબૂત કરવા માટે અદ્યતન 'સ્માર્ટ કોસ્ટલ મોનિટરિંગ કંટ્રોલ રૂમ' ની શરૂઆત કરવામાં આવી છે.

• વિગત: આ કંટ્રોલ રૂમ દ્વારા માછીમારોની હોડીઓ, બોટ્સ અને દરિયાઈ સરહદ પર AI સંચાલિત રડાર સિસ્ટમથી ૨૪x૭ નજર રાખવામાં આવશે.

• પરીક્ષા માટે IMP: ગુજરાત ભારતનો સૌથી લાંબો ૧૬૦૦ કિમીનો દરિયાકિનારો ધરાવતું રાજ્ય છે. આ પ્રકારના ટેકનોલોજી આધારિત સુરક્ષા પ્રોજેક્ટ્સ દરિયાઈ સીમા અને બંદરોની સુરક્ષા વધારવા માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે.

🏭 વાપી અને અંકલેશ્વર માટે 'ઇન્ડસ્ટ્રિયલ વેસ્ટ મિશન ૨.૦'

• મુખ્ય ઘટના: ગુજરાત પ્રદૂષણ નિયંત્રણ બોર્ડ (GPCB) દ્વારા ઔદ્યોગિક વિસ્તારોમાં ઝીરો લિક્વિડ ડિસ્ચાર્જ (ZLD) પ્રાપ્ત કરવા માટે નવું અભિયાન શરૂ કરાયું છે.

• મહત્વ: કેમિકલ અને ફાર્મા હબ ગણાતા દક્ષિણ ગુજરાતના કેમિકલ ઝોનમાં પ્રદૂષણ મુક્ત ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન મળશે.

🌍 રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રવાહો (National & International)

🌾 'વિજ્ઞાન અને પ્રૌદ્યોગિકી મંત્રાલય' દ્વારા નવી નેશનલ જીઓસ્પેસિયલ પોલિસી અપડેટ

• મુખ્ય ઘટના: કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા દેશના મેપિંગ, સર્વેક્ષણ અને સ્થાનિક વિકાસ માટે 'જીઓસ્પેસિયલ ડેટા ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર' ને વધુ સુગમ બનાવવા માટે નવી માર્ગદર્શિકા જાહેર કરવામાં આવી છે.

• હેતુ: આ પોલિસી દ્વારા પંચાયત સ્તરથી લઈને મેગા સિટી સુધીના ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સનું જીઓ-ટેગિંગ અને 3D મેપિંગ શક્ય બનશે.

• પરીક્ષાલક્ષી પોઇન્ટ: ભારત સરકારનું સર્વે ઓફ ઇન્ડિયા (Survey of India) એ દેશની સૌથી જૂની વિજ્ઞાન સંસ્થા છે, જે આ ડેટા બનાવવામાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવે છે.

🌐 ભારત-ક્વાડ (QUAD) ક્લાઈમેટ રિન્યુએબલ એનર્જી ઇનિશિયેટિવ

• ઇવેન્ટ: ક્વાડ (Quad - ભારત, અમેરિકા, જાપાન, ઓસ્ટ્રેલિયા) દેશોના પ્રતિનિધિઓની બેઠકમાં ઈન્ડો-પેસિફિક વિસ્તારમાં ક્લીન એનર્જી ગ્રીડ અને સોલાર પેનલ સપ્લાય માટે કરાર કરવામાં આવ્યા.

• મુદ્દો: આ પહેલનો મુખ્ય હેતુ પેસિફિક દેશોમાં રિન્યુએબલ એનર્જીના સાધનો સસ્તા અને સરળતાથી ઉપલબ્ધ કરાવવાનો છે.

🔬 વિજ્ઞાન, ટેકનોલોજી અને પર્યાવરણ (Science & Tech)

🛰️ ઈસરો (ISRO) નું આગામી ક્લાઈમેટ ઓબ્ઝર્વેશન સેટેલાઇટ વિઝન

• ન્યૂઝ: ઈસરો દ્વારા પૃથ્વી પર વાતાવરણીય ફેરફારો, હિમનદીઓનું પીગળવું અને દરિયાઈ સપાટીમાં વધારા પર સતત નજર રાખવા માટે નવા ઈન્ડિજીનસ અર્થ ઓબ્ઝર્વેશન સેટેલાઇટ (EOS) ના લોન્ચિંગ શેડ્યૂલની તૈયારી પૂર્ણ કરવામાં આવી.

• લાભ: આનાથી વાવાઝોડું, અતિવૃષ્ટિ કે દુષ્કાળ જેવી કુદરતી આપત્તિઓની આગોતરી સચોટ માહિતી મેળવી શકાશે.

📝 પરીક્ષાલક્ષી સુપર વન-લાઇનર્સ (Exam-Oriented One-Liners)

• 📊 ડિજિટલ એજ્યુકેશન: શાળાઓમાં કોડિંગ અને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) નું શિક્ષણ પ્રોત્સાહિત કરવા માટે કેન્દ્રીય શિક્ષણ મંત્રાલય દ્વારા 'અટલ ટીંકરિંગ લેબ્સ' (ATL) નો વ્યાપ વધુ ૫,૦૦૦ શાળાઓ સુધી લંબાવવામાં આવ્યો છે.

• 🐅 રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન ચર્ચામાં: આસામનું 'માનસ નેશનલ પાર્ક' તેના એકશિંગી ગેંડા (One-horned Rhino) ના સફળ સંવર્ધન અને સંરક્ષણ મોડેલના કારણે તાજેતરમાં સમાચારમાં રહ્યું.