21 જુલાઈ 2026 ના મહત્વના કરંટ અફેર્સ

🏛️ ગુજરાત વિશેષ પ્રવાહો (Gujarat Specific)

🌊 ગલ્ફ ઓફ કચ્છ ખાતે 'મરીન બાયોડાઇવર્સિટી કન્ઝર્વેશન પ્રોજેક્ટ'

• મુખ્ય ઘટના: ગુજરાત વન અને પર્યાવરણ વિભાગ દ્વારા જામનગર અને કચ્છીય દરિયાઈ વિસ્તારમાં કોરલ રીફ (પ્રવાળ ખડકો) અને દરિયાઈ જીવોના રક્ષણ માટે નવો 'સ્માર્ટ મરીન મોનિટરિંગ પ્રોજેક્ટ' પ્રારંભ કરવામાં આવ્યો છે.

• વિગત: આ પ્રોજેક્ટ હેઠળ દરિયાઈ જીવસૃષ્ટિ પર નજર રાખવા માટે અંડરવોટર ડ્રોન અને AI કેમેરા સિસ્ટમનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે.

• પરીક્ષા માટે IMP: જામનગર ખાતે આવેલું 'મરીન નેશનલ પાર્ક' એ ભારતનું સૌપ્રથમ દરિયાઈ રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન છે (સ્થાપના: ૧૯૮૨). આ ક્ષેત્રમાંથી કોરલ રીફ અને ડુગોંગ (Dugong - મરીન કાઉ) જેવા સંરક્ષિત જીવો પર પ્રશ્નો પૂછાવાની શક્યતા રહે છે.

🏭 અમદાવાદ-વડોદરા એક્સપ્રેસવે પર 'ગ્રીન લોજિસ્ટિક્સ કોરિડોર'

• મુખ્ય ઘટના: મધ્ય ગુજરાતમાં માલસામાનની ઝડપી અને પર્યાવરણ-અનુકૂળ હેરફેર માટે એક્સપ્રેસવે પર ઈલેક્ટ્રિક હેવી વ્હીકલ માટેના ફાસ્ટ-ચાર્જિંગ સ્ટેશન્સ સ્થાપવાની કામગીરી શરૂ કરાઈ છે.

• મહત્વ: આ પહેલથી ગુજરાતમાં લોજિસ્ટિક્સ કોસ્ટ (વહન ખર્ચ) ઓછો થશે અને રાજ્યના ક્લીન એનર્જી ગોલ્સને વેગ મળશે.

🌍 રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રવાહો (National & International)

🌾 'મિશન અમૃત સરોવર ૨.૦' અંતર્ગત નવો રાષ્ટ્રીય લક્ષ્યાંક

• મુખ્ય ઘટના: કેન્દ્રીય ગ્રામીણ વિકાસ મંત્રાલય દ્વારા દેશભરમાં જળ સંચય અને ભૂગર્ભ જળસ્તર સુધારવા માટે 'મિશન અમૃત સરોવર ૨.૦' નો આગામી તબક્કો લોન્ચ કરવામાં આવ્યો છે.

• હેતુ: દેશના પ્રત્યેક જિલ્લામાં ઓછામાં ઓછા ૭૫ નવા જળાશયોનું નિર્માણ અને પુનરુદ્ધાર કરવું તેમજ સ્થાનિક સમુદાયોને તેના રક્ષણ સાથે જોડવા.

• પરીક્ષાલક્ષી પોઇન્ટ: આ મિશન સૌપ્રથમ ૨૪ એપ્રિલ ૨૦૨૨ (રાષ્ટ્રીય પંચાયતી રાજ દિવસ) ના રોજ લોન્ચ કરવામાં આવ્યું હતું, જે જળ સંરક્ષણ માટેનું ભારતનું ફ્લેગશિપ મિશન છે.

🌐 યુનેસ્કો (UNESCO) ની નવી વિશ્વ ધરોહર બેઠક અને ભારત

• ઇવેન્ટ: યુનેસ્કોની વર્લ્ડ હેરિટેજ કમિટીની બેઠકમાં ભારતના સાંસ્કૃતિક અને કુદરતી સ્થળોના સંરક્ષણ મોડેલના વખાણ કરવામાં આવ્યા છે.

• મુદ્દો: ભારતે પોતાના પ્રાચીન સ્થાપત્યોના ડિજિટલ ટ્વિન (3D મેપિંગ) તૈયાર કરીને તેને સાચવવા માટે અપનાવેલી ટેકનોલોજીને વૈશ્વિક સ્તરે બિરદાવવામાં આવી છે.

🔬 વિજ્ઞાન, ટેકનોલોજી અને પર્યાવરણ (Science & Tech)

🛰️ ઈસરો (ISRO) નું આગામી સ્વદેશી 'ડિપ સ્પેસ કમ્યુનિકેશન નેટવર્ક'

• ન્યૂઝ: ઈસરો દ્વારા ભવિષ્યના મંગળયાન-૨ અને શુક્રયાન મિશન માટે સ્પેસ કમ્યુનિકેશન નેટવર્કનું અદ્યતન અપગ્રેડેશન પૂરું કરવામાં આવ્યું છે.

• લાભ: આ સિસ્ટમ ઊંડા અવકાશમાં મોકલવામાં આવેલા સ્પેસક્રાફ્ટ સાથે કોઈ પણ અવરોધ વિના રીઅલ-ટાઇમ ડેટા ટ્રાન્સમિશન કરવાની ક્ષમતા ધરાવે છે.

📝 પરીક્ષાલક્ષી સુપર વન-લાઇનર્સ (Exam-Oriented One-Liners)

• 📊 ગવર્નન્સ: કેન્દ્રીય સેવાઓમાં પારદર્શકતા વધારવા માટે સરકારે તમામ સરકારી વિભાગોમાં 'AI-આધારિત પબ્લિક ગ્રીવન્સ રેડ્રેસલ સિસ્ટમ' દાખલ કરી છે.

• 🌳 પર્યાવરણ પ્લસ: ભારતીય વન સર્વેક્ષણ (FSI) ના તાજેતરના ડેટા અનુસાર દેશમાં મેન્ગ્રોવ (તિલક) વન ક્ષેત્રમાં સતત સકારાત્મક વૃદ્ધિ નોંધાઈ છે, જેમાં ગુજરાત અગ્રણી સ્થાને છે.