નવી દિલ્હી ખાતે ‘ઉલ્લાસ મેળો’ (ULLAS Mela)નું આયોજન
આંતરરાષ્ટ્રીય સાક્ષરતા દિવસ (8 સપ્ટેમ્બર)ની ઉજવણી અંતર્ગત નવી દિલ્હી ખાતે બે દિવસીય ‘ઉલ્લાસ મેળો’ (ULLAS Mela) યોજાયો. સ્કૂલ એજ્યુકેશન અને લિટરસી ડિપાર્ટમેન્ટ (DoSEL)ના સચિવ શ્રી ટી. કે. અનિલ કુમારે આ મેળાનું ઉદ્ઘાટન કર્યું હતું.
પરીક્ષાલક્ષી મહત્વના મુદ્દાઓ (Key Highlights)
-
ઉદ્દેશ: દેશભરમાં સાક્ષરતા અભિયાનને વેગ આપવો અને વિવિધ રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોની શ્રેષ્ઠ પદ્ધતિઓનું આદાન-પ્રદાન કરવું.
-
સહભાગિતા: આ મેળામાં 28 રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો, NCERT, NCTE અને NIOS દ્વારા પ્રદર્શન સ્ટોલ લગાવવામાં આવ્યા હતા.
-
ક્રેડિટ સિસ્ટમ સૂચન: NCERTના ડિરેક્ટર પ્રો. દિનેશ પ્રસાદ સકલાનીએ વિદ્યાર્થીઓ નિરક્ષરોને સાક્ષર બનાવીને ક્રેડિટ પોઈન્ટ્સ (Credit Points) મેળવી શકે તેવા માળખાનું સૂચન કર્યું હતું.
-
ફોકસ ક્ષેત્રો: સામાન્ય વાંચન-લેખન ઉપરાંત ડિજિટલ સાક્ષરતા, નાણાકીય (Financial) સાક્ષરતા, કાનૂની (Legal) સાક્ષરતા અને મતદાર (Electoral) સાક્ષરતા પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો.
‘ULLAS’ પહેલ વિશે પરીક્ષાલક્ષી સ્થિર માહિતી (Static GK)
| વિગત | માહિતી |
| ULLAS નું પૂરું નામ | Understanding of Lifelong Learning for All in Society |
| અન્ય નામ | નવ ભારત સાક્ષરતા કાર્યક્રમ (New India Literacy Programme - NILP) |
| નોડલ મંત્રાલય | શિક્ષણ મંત્રાલય (Ministry of Education, GoI) |
| સમયગાળો | નાણાકીય વર્ષ 2022 થી 2027 |
| લક્ષિત વયજૂથ | 15 વર્ષ કે તેથી વધુ ઉંમરના બિન-સાક્ષર નાગરિકો |
| ટેગલાઇન | “જન જન સાક્ષર” (Jan Jan Saakshar) |
| મુખ્ય સિદ્ધાંત | ‘કર્તવ્યબોધ’ અને સ્વયંસેવકતા (Volunteerism) |
| મૂલ્યાંકન પરીક્ષા | FLNAT (Foundational Literacy and Numeracy Assessment Test) |
ક્વિક રિવિઝન પ્રશ્નો (MCQ / One-Liners)
-
તાજેતરમાં ‘ઉલ્લાસ મેળો’ ક્યાં યોજાયો?
— નવી દિલ્હી ખાતે.
-
‘ULLAS’ યોજના કઈ રાષ્ટ્રીય નીતિ સાથે સુસંગત છે?
— રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિ (NEP) 2020.
-
ભારતમાં આંતરરાષ્ટ્રીય સાક્ષરતા દિવસ ક્યારે ઉજવાય છે?
— 8 સપ્ટેમ્બર.
-
ULLAS અંતર્ગત કયા વયજૂથના નિરક્ષરોને આવરી લેવામાં આવે છે?
— 15 વર્ષ કે તેથી વધુ.