૧૬ સપ્ટેમ્બર – 'વિશ્વ ઓઝોન દિવસ' (World Ozone Day 2026) અને મોન્ટ્રીયલ પ્રોટોકોલ

સમગ્ર વિશ્વમાં ૧૬ સપ્ટેમ્બરના રોજ 'વિશ્વ ઓઝોન દિવસ' (International Day for the Preservation of the Ozone Layer) તરીકે ઉજવવામાં આવે છે. આ દિવસ પૃથ્વીના સૂર્યના હાનિકારક અલ્ટ્રાવાયોલેટ (UV) કિરણો સામે રક્ષણ આપતા ઓઝોન સ્તરના રક્ષણ અંગે જાગૃતિ લાવવા ઉજવાય છે.

💡 પરીક્ષા ઉપયોગી મુખ્ય તથ્યો (Key Exam Facts):

• દિવસ: ૧૬ સપ્ટેમ્બર – વિશ્વ ઓઝોન દિવસ.

• ઐતિહાસિક સંધિ: ૧૬ સપ્ટેમ્બર ૧૯૮૭ ના રોજ સ્વીકારાયેલ મોન્ટ્રીયલ પ્રોટોકોલ (Montreal Protocol) ની સ્મૃતિમાં સંયુક્ત રાષ્ટ્ર દ્વારા ૧૯૯૪ થી ઘોષણા.

• કિગાલી સુધારો (Kigali Amendment - ૨૦૧૬): હાઇડ્રોફ્લોરોકાર્બન (HFCs) ગેસના ઉપયોગમાં ૮૦-૮૫% નો ઘટાડો કરવાનો વૈશ્વિક લક્ષ્યાંક.

• ભારતની ભૂમિકા: ભારતે નિર્ધારિત સમય કરતાં વહેલા ક્લોરોફ્લોરોકાર્બન (CFCs) અને કાર્બન ટેટ્રાક્લોરાઇડને સંપૂર્ણ નાબૂદ કર્યા છે અને 'ઇન્ડિયા કૂલિંગ એક્શન પ્લાન' (ICAP) અમલમાં મૂકનારો વિશ્વનો પ્રથમ દેશ છે.