arrow_back Back to Quizzes
Practice Test
GPSSB મુખ્ય સેવિકા તૈયારી - 8
Question 1 of 200
timer
00:00
Total Marks: 200
ગુજરાતમાં કયા સ્થળે 'સૂર્ય મંદિર' આવેલું છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
બંધારણના કયા અનુચ્છેદ હેઠળ ભારતના રાષ્ટ્રપતિને 'ક્ષમાદાનની સત્તા' (Pardon Power) આપવામાં આવી છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ભારતની કઈ નદી 'દક્ષિણની ગંગા' તરીકે ઓળખાય છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
2024 માં રમાયેલ 'ટી-20 ક્રિકેટ વર્લ્ડ કપ' કયા દેશ દ્વારા જીતવામાં આવ્યો હતો?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
પંચાયતી રાજમાં 'ગ્રામ પંચાયત' ના વડા કોણ હોય છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
કમ્પ્યુટરમાં 'ઇનપુટ ડિવાઇસ' તરીકે શેનો ઉપયોગ થાય છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ભારતના પ્રથમ લોકપાલ કોણ હતા?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
'સાબરમતી નદી' નો ઉદ્ગમ સ્થાન કઈ ટેકરીઓમાંથી થાય છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ગુજરાત સરકારની 'માતૃશક્તિ યોજના' નો મુખ્ય હેતુ શું છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
બંધારણના કયા અનુચ્છેદ મુજબ 'સમાનતાનો અધિકાર' (Right to Equality) આપવામાં આવ્યો છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
વિજ્ઞાનમાં 'માનવ શરીરનું સામાન્ય તાપમાન' ફેરનહીટ સ્કેલ પર કેટલું હોય છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ભારતના કયા રાજ્યમાં 'ચિપકો આંદોલન' (Chipko Movement) શરૂ થયું હતું?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
લોકસભાના સભ્ય બનવા માટે ઉમેદવારની ઉંમર ઓછામાં ઓછી કેટલી હોવી જોઈએ?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
પંચાયતી રાજમાં 'તલાટી-કમ-મંત્રી' ની નિમણૂક કોણ કરે છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
'આર્ય સમાજ' ની સ્થાપના કોણે કરી હતી?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ગુજરાતના કયા જિલ્લામાં 'ગીર નેશનલ પાર્ક' (ગીરનું જંગલ) આવેલું છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
સામાન્ય બુદ્ધિ કસોટી: જો ઘડિયાળમાં 3:00 વાગ્યા હોય, તો કલાક અને મિનિટના કાંટા વચ્ચે કેટલા અંશનો ખૂણો બનશે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
'વિશ્વ જળ દિવસ' (World Water Day) કઈ તારીખે ઉજવવામાં આવે છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ભારતની આઝાદી વખતે ભારતના વડાપ્રધાન કોણ હતા?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ગુજરાતનું રાજ્ય ફૂલ કયું છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
બંધારણમાં 'માર્ગદર્શક સિદ્ધાંતો' (Directive Principles) કયા દેશના બંધારણમાંથી લેવામાં આવ્યા છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
શ્રેણી પૂર્ણ કરો: 1, 8, 27, 64, 125, ?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ઇન્ટરનેટ પર વપરાતા 'WWW' નું પૂરું નામ શું છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
મનરેગા યોજનામાં કામ કરવા માટે જેબ કાર્ડ (Job Card) કઈ સંસ્થા દ્વારા આપવામાં આવે છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
કયા નૃત્યને 'ગરબા' સાથે જોડીને ગુજરાતની ઓળખ ગણવામાં આવે છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
પંચાયતી રાજ વ્યવસ્થામાં 'દ્વિ-સ્તરીય પંચાયત' (Two-tier system) ની ભલામણ કઈ સમિતિ દ્વારા કરવામાં આવી હતી?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ભારતીય બંધારણના કયા અનુચ્છેદ (Article) માં પંચાયતોની 'સત્તા, અધિકાર અને જવાબદારીઓ' નું વર્ણન કરવામાં આવ્યું છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ગુજરાતમાં મહિલા સુરક્ષા માટે કાર્યરત 'નિર્ભયા ફંડ' (Nirbhaya Fund) ની નોડલ એજન્સી તરીકે કેન્દ્ર સરકારનું કયું મંત્રાલય કાર્ય કરે છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
વિજ્ઞાનના સંદર્ભમાં, માનવ મગજમાં આવેલી કઈ ગ્રંથિને શરીરની 'બાયોલોજિકલ ક્લોક' (જૈવિક ઘડિયાળ) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ગુજરાતના ઇતિહાસ અને સ્થાપત્ય કલામાં અજોડ ગણાતી પાટણની 'રાણીની વાવ' વિશે કયું વિધાન સાચું છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ભારતીય અર્થતંત્રમાં ફુગાવો (Inflation) માપવા માટે વપરાતા 'હોલસેલ પ્રાઇસ ઇન્ડેક્સ' (WPI - જથ્થાબંધ ભાવ સૂચકાંક) નું વર્તમાન આધાર વર્ષ (Base Year) કયું છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદ (UN Security Council) ના 'અસ્થાયી સભ્યો' (Non-permanent members) નો કાર્યકાળ કેટલા વર્ષનો હોય છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ગુજરાતી સાહિત્યની સૌપ્રથમ હાસ્ય નવલકથા 'ભદ્રંભદ્ર' ના રચયિતા કોણ છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
તાર્કિક કસોટી (Advanced Level): એક ઘડિયાળમાં બરાબર 8:20 વાગ્યાનો સમય થયો છે. આ સમયે કલાક-કાંટા અને મિનિટ-કાંટા વચ્ચે કેટલા અંશનો (Degree) ખૂણો બનશે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ભૂગોળ: ગુજરાતની પ્રખ્યાત 'રો-રો ફેરી સર્વિસ' (Ro-Ro Ferry Service) ખંભાતના અખાતમાં કયા બે બંદરોને જોડે છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
અલંકારનો પ્રકાર ઓળખાવો: "રવિને પોતાનો તડકો ન ગમે તો જાય ક્યાં?"
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
નીચેનામાંથી કઈ જોડણી બધી રીતે શુદ્ધ છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
સંધિ જોડો: 'ઉત્ + શ્વાસ'
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
સમાસ ઓળખાવો: 'શીલાલેખ'
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
છંદ ઓળખાવો: "રે રે શ્રદ્ધા ગતાયુ, સ્મૃતિ સ્મૃતિ સમીપ આવી ગઈ."
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
શબ્દસમૂહ માટે સાચો શબ્દ શોધો: 'સાંજનો સમય જ્યારે ગાયો ચરીને પાછી ફરતી હોય અને ધૂળ ઉડતી હોય'
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
વિભક્તિ ઓળખાવો: "ગુરુજી આશ્રમ*થી* બહાર આવ્યા."
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
શબ્દભેદ: 'શર' અને 'સર' નો સાચો અર્થ જણાવો:
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
નિપાતનો પ્રકાર ઓળખાવો: "તું કાલે મારી સાથે આવીશ *ને*?"
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
કૃદંતનો પ્રકાર ઓળખાવો: "તમારે આ ચોપડી *વાંચવી* જોઈએ."
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
કહેવતનો સાચો અર્થ શોધો: 'અણીનો ચૂક્યો સો વરસ જીવે'
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
રૂઢિપ્રયોગનો અર્થ આપો: 'છાજિયા લેવા'
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
વાક્ય પરિવર્તન: "પોલીસે ચોરને પકડ્યો." - આ કર્તરિ વાક્યનું કર્મણિ (Passive) વાક્ય બનાવો.
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
સાચો વિરુદ્ધાર્થી શબ્દ શોધો: 'જંગમ'
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
સાચો સમાનાર્થી શબ્દ શોધો: 'કોદંડ'
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
નીચેનામાંથી કયો સમાસ 'બહુવ્રીહિ' સમાસનું ઉદાહરણ છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
છંદ ઓળખાવો: "ઊગે છે સુરખી ભરી રવિ મૃદુ હેમંતનો પૂર્વમાં."
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
કૃદંતનો પ્રકાર ઓળખાવો: "તેણે મને *આવવાનું* કહ્યું હતું."
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
નિપાતનો પ્રકાર ઓળખાવો: "તેને જમવા માટે બોલાવ્યો *સુધ્ધાં* નહિ."
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
શબ્દસમૂહ માટે એક શબ્દ આપો: 'જ્યાં પૃથ્વી અને આકાશ મળતા દેખાય તેવી કાલ્પનિક રેખા'
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
Choose the correct conditional form: "Had I known you were waiting outside, I _____ you in."
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
Fill in the blank with the correct verb (Subject-Verb Agreement): "The number of students in the class _____ increasing day by day."
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
Change the voice of the complex sentence: "It is time to ring the bell."
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
Fill in the blank with the correct preposition: "He is entirely addicted _____ gambling."
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
Supply the appropriate Phrasal Verb: "The cricket match was _____ due to heavy rain."
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
Fill in the blank with the correct form of the verb (Gerund/Infinitive): "I am looking forward to _____ you soon."
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
Choose the correct question tag: "Let's go for a walk, _____?"
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
Fill in the blank with the correct conjunction: "Scarcely had the doctor arrived _____ the patient died."
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
Fill in the blank with the appropriate article: "_____ gold of South Africa is famous all over the world."
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
Identify the correct sentence (Error Spotting):
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
Select the most appropriate Synonym for: "LETHARGIC"
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
Select the appropriate Antonym for: "DILIGENT"
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
Give one word substitution for: "A person who hates mankind"
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
What is the exact meaning of the idiom: "To beat around the bush"
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
Change the Degree of Comparison into Positive Degree: "Iron is the most useful metal."
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
Fill in the blank with the correct Pronoun: "One must not reveal _____ secrets to strangers."
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
Choose the correctly spelt word from the following:
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
Fill in the blank with the correct tense (Unreal Condition): "If I _____ the Prime Minister, I would eradicate poverty."
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
Change the Narration (Indirect Speech): The captain said, "Bravo! We have won the match."
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
Choose the correct option to fill in the blank: "He works hard _____ he may pass the exam."
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
એક અપ્રમાણિક દૂધવાળો દૂધને મૂળ કિંમતે જ વેચવાનો દાવો કરે છે, પરંતુ તેમાં પાણી ભેળવીને 25% નફો કમાય છે. તો મિશ્રણમાં પાણી અને દૂધનો ગુણોત્તર (Ratio) કેટલો હશે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
સંખ્યા શ્રેણી પૂર્ણ કરો: 3, 4, 10, 33, 136, ?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
A અને B એક કામ 12 દિવસમાં, B અને C તે કામ 15 દિવસમાં તથા C અને A તે જ કામ 20 દિવસમાં પૂરું કરે છે. તો 'A' એકલો આ કામ કેટલા દિવસમાં પૂરું કરશે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
કોઈ નિશ્ચિત રકમ પર 10% ના વાર્ષિક દરે 2 વર્ષના ચક્રવૃદ્ધિ વ્યાજ અને સાદા વ્યાજ વચ્ચેનો તફાવત ₹ 50 છે. તો તે મૂળ રકમ (મુદ્દલ) કેટલી હશે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
બ્લડ રિલેશન (લોહીના સંબંધો): એક તસવીર તરફ ઈશારો કરતા એક માણસે કહ્યું, "આ સ્ત્રીના પિતા, એ મારી માતાના એકમાત્ર પુત્ર છે." તો તે માણસનો તસવીરવાળી સ્ત્રી સાથે શું સંબંધ હશે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
150 મીટર લાંબી એક ટ્રેન એક થાંભલાને 15 સેકન્ડમાં પસાર કરે છે, અને સામેની દિશામાંથી આવતી તેટલી જ લંબાઈની (150 મીટર) બીજી ટ્રેનને 12 સેકન્ડમાં પસાર કરે છે. તો બીજી ટ્રેનની ઝડપ કેટલી હશે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
સાંકેતિક ભાષામાં જો REASON ને 5 લખવામાં આવે અને BELIEVED ને 7 લખવામાં આવે, તો GOVERNMENT ને કઈ રીતે લખાશે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
સિલોજિઝમ (Syllogism): વિધાન: 1. બધા A એ B છે. 2. કેટલાક B એ C છે. નિષ્કર્ષ: I. કેટલાક A એ C છે. II. કેટલાક C એ B છે.
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
એક થેલીમાં ₹ 1, 50 પૈસા અને 25 પૈસાના સિક્કાઓનું પ્રમાણ 1:2:4 છે. જો થેલીમાં કુલ રકમ ₹ 120 હોય, તો 50 પૈસાના સિક્કાઓની સંખ્યા કેટલી હશે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ભૂમિતિ: 28 સેમી ત્રિજ્યા (Radius) વાળા એક વર્તુળાકાર તારને કાપીને તેમાંથી એક ચોરસ (Square) બનાવવામાં આવે છે. તો તે ચોરસનું ક્ષેત્રફળ કેટલું થશે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
10 વર્ષ પહેલા A ની ઉંમર B ની ઉંમર કરતાં અડધી (1/2) હતી. જો તેમની વર્તમાન ઉંમરનો ગુણોત્તર 3:4 હોય, તો બંનેની વર્તમાન ઉંમરનો કુલ સરવાળો કેટલો થશે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
સંભાવના: બે સમતોલ પાસાઓને એકસાથે ઉછાળવામાં આવે, તો બંને પાસા પર આવતા અંકોનો સરવાળો બરાબર '9' થાય તેની સંભાવના કેટલી?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
એક દિવસમાં (24 કલાકમાં) ઘડિયાળના કલાક અને મિનિટના કાંટા કેટલી વાર એકબીજાની બરાબર ઉપર (Overlaping - 0° નો ખૂણો) આવે છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
કેલેન્ડર: જો 15 ઓગસ્ટ 2011 ના રોજ સોમવાર હોય, તો 17 સપ્ટેમ્બર 2011 ના રોજ કયો વાર હશે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
બીજગણિત: જો x + (1/x) = 3 હોય, તો x² + (1/x²) = કેટલા થાય?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
દિશા અને અંતર: એક માણસ દક્ષિણ દિશામાં 5 કિમી ચાલે છે, પછી જમણી બાજુ વળીને 3 કિમી ચાલે છે, ત્યાંથી ડાબી બાજુ વળીને 5 કિમી ચાલે છે. તો હવે તે પોતાના પ્રારંભિક સ્થાનેથી કઈ દિશામાં હશે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
સરેરાશ: 8 વ્યક્તિઓના જૂથમાંથી 56 કિલો વજનવાળા એક વ્યક્તિની જગ્યાએ નવા વ્યક્તિને લેવાથી આખા જૂથની સરેરાશમાં 2.5 કિલોનો વધારો થાય છે. તો નવા વ્યક્તિનું વજન કેટલું હશે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
મિશ્રણ: દૂધ અને પાણીના 40 લીટર મિશ્રણમાં 10% પાણી છે. આ મિશ્રણમાં કેટલું નવું પાણી ઉમેરવામાં આવે જેથી નવા મિશ્રણમાં પાણીનું પ્રમાણ 20% થઈ જાય?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
આલ્ફાબેટ સિરીઝ: AZ, CX, FU, ?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
નફો અને ખોટ: એક વેપારી ₹ 1200 લેખે બે ખુરશીઓ વેચે છે. એક ખુરશી પર તેને 20% નફો થાય છે અને બીજી ખુરશી પર 20% નુકસાન થાય છે. તો સમગ્ર વ્યવહારમાં તેને કેટલા ટકા નફો કે નુકસાન થયું હશે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
સંખ્યા પદ્ધતિ: (122)^173 નું વિસ્તરણ કરતાં તેના એકમનો અંક (Unit digit) કયો આવશે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
લ.સા.અ અને ગુ.સા.અ: બે સંખ્યાઓનો ગુણાકાર 2028 છે અને તેમનો ગુ.સા.અ. (HCF) 13 છે. તો આવી શરત પૂરી કરતી સંખ્યાઓની કેટલી જોડીઓ (Pairs) શક્ય છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
કામ અને વેતન: A, B અને C એક કામ અનુક્રમે 6, 8 અને 12 દિવસમાં પૂરું કરી શકે છે. તેઓ ત્રણેય ભેગા મળીને આ કામ કરે છે અને કુલ ₹ 1350 વેતન મેળવે છે. તો તેમાં B નો હિસ્સો કેટલો હશે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ટ્રેનના દાખલા: 60 કિમી/કલાક અને 40 કિમી/કલાકની ઝડપે બે ટ્રેન એક જ દિશામાં સમાંતર ટ્રેક પર દોડી રહી છે. જો ઝડપી ટ્રેન, ધીમી ટ્રેનમાં બેઠેલા એક વ્યક્તિને 18 સેકન્ડમાં પસાર કરી જાય, તો ઝડપી ટ્રેનની લંબાઈ કેટલી હશે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
લોજિકલ રીઝનિંગ (બેઠક વ્યવસ્થા): A, B, C, D અને E એમ પાંચ મિત્રો ઉત્તર દિશામાં મોં રાખીને એક હરોળમાં બેઠા છે. C એ A અને E ની બરાબર વચ્ચે બેઠો છે. D એ E ની તરત જમણી બાજુએ બેઠો છે. જો B સૌથી છેવાડે જમણી બાજુએ બેઠો હોય, તો બરાબર મધ્યમાં કોણ બેઠું હશે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
તબીબી વિજ્ઞાનમાં, 'વર્નિકે-કોર્સાકોફ સિન્ડ્રોમ' (Wernicke-Korsakoff syndrome) નામની મગજ અને જ્ઞાનતંતુઓને લગતી ગંભીર બીમારી કયા વિટામિનની અત્યંત ઉણપથી થાય છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
સગર્ભા માતામાં 'ગંભીર પ્રિ-એક્લેમ્પસિયા' (Severe Pre-eclampsia) ની સ્થિતિ હોય, તો તેને આંચકી (Eclampsia / ખેંચ) આવતી રોકવા માટે હોસ્પિટલમાં કઈ 'ડ્રગ ઓફ ચોઈસ' (સૌથી અસરકારક દવા) નું ઇન્જેક્શન અપાય છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન સામાન્ય રીતે જોવા મળતા 'ફિઝિયોલોજિકલ એનીમિયા ઓફ પ્રેગ્નન્સી' (Physiological Anemia) નું મુખ્ય વૈજ્ઞાનિક કારણ શું છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
નાના બાળકોમાં ગાલની અંદરના ભાગમાં (મોઢામાં) સફેદ અને ભૂરા રંગના ડાઘ જોવા મળે છે, જેને 'કોપ્લિક સ્પોટ્સ' (Koplik's spots) કહેવાય છે. આ લક્ષણ કઈ બીમારીના શરૂઆતના તબક્કાની ચોક્કસ નિશાની છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
એકદમ તંદુરસ્ત નવજાત શિશુ (Neonate) નો સામાન્ય શ્વસન દર (Respiratory Rate) પ્રતિ મિનિટ કેટલો હોય છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
સ્ત્રી પ્રજનન તંત્રમાં, પુરુષના શુક્રકોષ અને સ્ત્રીના અંડકોષનું ફલન (Fertilization) સામાન્ય રીતે પ્રજનન તંત્રના કયા ચોક્કસ ભાગમાં થાય છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ICDS અને WHO ના ગ્રોથ મોનિટરિંગ માપદંડો અનુસાર, 'Severely Wasted' (ગંભીર તીવ્ર સૂકાપણું - SAM) ધરાવતું બાળક કોને ગણવામાં આવે છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ત્વચા પર કાંટા જેવા ખરબચડા ફોલ્લા થવા, જેને 'ફ્રિનોડર્મા' (Phrynoderma) અથવા 'ટોડ સ્કિન' (દેડકા જેવી ચામડી) કહેવાય છે, તે મુખ્યત્વે કયા પોષકતત્વોની ઉણપથી થાય છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
'મિશન ઇન્દ્રધનુષ' હેઠળ બાળકોને આપવામાં આવતી પોલિયોની રસી 'fIPV' (Fractional Inactivated Polio Vaccine) કયા માર્ગે અને કયા અઠવાડિયે અપાય છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
પ્રસૂતિવિજ્ઞાન મુજબ, નોર્મલ વેજાઇનલ ડિલિવરી (NVD) બાદ અંદાજે કેટલા મિલીલીટર (ml) થી વધુ રક્તસ્ત્રાવ થાય તો તેને 'Postpartum Hemorrhage' (PPH - પ્રસૂતિ બાદ ગંભીર રક્તસ્ત્રાવ) ગણવામાં આવે છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
'પોષણ અભિયાન' (National Nutrition Mission) ના ભંડોળ (Funding pattern) માટે, ભારત સરકાર અને રાજ્ય સરકાર (સામાન્ય રાજ્યો માટે) વચ્ચે ખર્ચની વહેંચણીનો ગુણોત્તર (Ratio) કેટલો નક્કી કરાયો છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
વૈશ્વિક સંસ્થા 'UNICEF' દ્વારા બાળમૃત્યુદર ઘટાડવા અને સ્વાસ્થ્ય સુધારવા માટે લોકપ્રિય બનેલી 'GOBI' વ્યૂહરચનામાં 'G' નો અર્થ શું થાય છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ગર્ભસ્થ શિશુના મગજ અને આંખના રેટિના (Retina) ના શ્રેષ્ઠ વિકાસ માટે ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન માતાના આહારમાં કયો આવશ્યક ફેટી એસિડ અત્યંત જરૂરી છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
એપિડેમિયોલોજી (રોગચાળા વિજ્ઞાન) માં, કોઈ રોગકારક જીવાણુ (Virus/Bacteria) ના શરીરમાં પ્રવેશથી લઈને તે બીમારીના 'પ્રથમ લક્ષણ' દેખાય તે વચ્ચેના સમયગાળાને શું કહેવાય છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
'જનની શિશુ સુરક્ષા કાર્યક્રમ' (JSSK) ના નવા વિસ્તૃત નિયમો હેઠળ, બીમાર નવજાત શિશુને સરકારી હોસ્પિટલમાં મફત સારવાર, દવાઓ અને ટ્રાન્સપોર્ટની સુવિધા કેટલા વર્ષની ઉંમર સુધી પૂરી પાડવામાં આવે છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
લોહીના લાલ રક્તકણો (RBC) સામાન્ય કરતા અસાધારણ રીતે મોટા થઈ જાય, તેને 'મેક્રોસાયટીક એનીમિયા' (Macrocytic Anemia) કહેવાય છે. તે મુખ્યત્વે કયા વિટામિનની ઉણપને કારણે થાય છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ગુજરાત સરકારની દીકરીઓના શિક્ષણ અને કલ્યાણ માટેની 'વહાલી દીકરી યોજના' હેઠળ, જ્યારે દીકરી ધોરણ 9 માં પ્રવેશ મેળવે ત્યારે કેટલી સહાય ચૂકવવામાં આવે છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
સ્ત્રીઓના ગર્ભાશયની અંદરના સૌથી અંદરના (Inner) પડને શું કહેવામાં આવે છે, જેમાં ગર્ભનું સ્થાપન થાય છે અને ગર્ભ ન રહે તો માસિક ધર્મ દરમિયાન તે તૂટીને રક્તસ્ત્રાવ સ્વરૂપે બહાર આવે છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
રસીકરણની 'કોલ્ડ ચેન' જાળવવા માટે બાળકોને અપાતી 'પેન્ટાવેલેન્ટ' (Pentavalent) રસી કયા તાપમાને સાચવવામાં આવે છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
બાળકમાં મગજ અને કરોડરજ્જુની જન્મજાત ગંભીર ખામી (Neural Tube Defects - NTD) અટકાવવા માટે, સગર્ભા માતાએ ગર્ભાવસ્થાના આયોજન પહેલાં અને પ્રથમ ત્રિમાસિક (પ્રથમ 3 મહિના) માં કઈ ગોળી લેવી અત્યંત જરૂરી છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થા (WHO) ના વૈશ્વિક માપદંડો મુજબ 'LBW' (Low Birth Weight - ઓછા વજનવાળું શિશુ) બાળક કોને ગણવામાં આવે છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ભારત સરકારના કૃમિનાશક કાર્યક્રમ અંતર્ગત આંગણવાડી અને શાળાઓમાં બાળકોને અપાતી 'આલ્બેન્ડાઝોલ' (Albendazole) ની ગોળી કેટલી ઉંમરના બાળકોને કયા ડોઝમાં આપવામાં આવે છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
માનવ શરીરમાં લોહી ગંઠાઈ જવા (Blood coagulation) ની જટિલ પ્રક્રિયામાં એક અગત્યનું તત્વ 'પ્રોથ્રોમ્બિન' (Prothrombin) લિવરમાં બને છે. આ પ્રોથ્રોમ્બિન બનાવવા માટે કયું વિટામિન અનિવાર્ય છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
પ્રસૂતિવિજ્ઞાન (Obstetrics) માં 'ડિલિવરીના તબક્કા' (Stages of Labour) પૈકી કયો તબક્કો બાળક જન્મ્યા પછી શરૂ થાય છે અને 'પ્લેસેન્ટા' (ઓર/મેલી) સંપૂર્ણપણે બહાર આવવાની સાથે પૂર્ણ થાય છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ICDS વહીવટી માળખા મુજબ, 'બાળ વિકાસ યોજના અધિકારી' (CDPO - Child Development Project Officer) ના કાર્યક્ષેત્રમાં સામાન્ય રીતે શું આવરી લેવામાં આવે છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
NRC (Nutrition Rehabilitation Centre - પોષણ પુનર્વસન કેન્દ્ર) માં દાખલ કરાયેલા 'ગંભીર તીવ્ર કુપોષિત' (SAM) બાળકોની તબીબી સારવાર અને વજન વધારવા માટે કયા વિશિષ્ટ આહાર (Therapeutic Diet) નો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
સગર્ભા મહિલાઓમાં ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન થતા 'ડાયાબિટીસ' (GDM - Gestational Diabetes Mellitus) ની સચોટ તપાસ માટે કરવામાં આવતા OGTT (Oral Glucose Tolerance Test) માં માતાને કેટલા ગ્રામ ગ્લુકોઝ પીવડાવવામાં આવે છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
માતાના પ્રથમ ઘટ્ટ દૂધ (કોલોસ્ટ્રમ - Colostrum) માં કયું એન્ટિબોડી (Immunoglobulin) સૌથી વધુ માત્રામાં હોય છે, જે નવજાત શિશુના આંતરડામાં પડ બનાવીને તેને ચેપ સામે રક્ષણ આપે છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
નવજાત શિશુના માથાના ઉપરના ભાગમાં આવેલો નરમ ખાડો (Anterior Fontanelle - તાળવું) સામાન્ય રીતે બાળકની કઈ ઉંમરે સંપૂર્ણપણે પુરાઈ (બંધ થઈ) જાય છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ઝાડા-ઉલટીની સારવાર માટે વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થા (WHO) દ્વારા સૂચિત 'નવા સ્ટાન્ડર્ડ ORS' દ્રાવણની કુલ ઓસ્મોલારિટી (Total Osmolarity) કેટલી હોય છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
પોષણ વિજ્ઞાન અનુસાર, નીચેનામાંથી કયા ખાદ્યપદાર્થમાં રહેલા પ્રોટીનનું 'જૈવિક મૂલ્ય' (Biological Value) સૌથી વધુ (આશરે 100) માનવામાં આવે છે, જેથી તેને 'રેફરન્સ પ્રોટીન' પણ કહેવાય છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
જો કોઈ સ્ત્રીમાં ફલિત અંડકોષ (ગર્ભ) ગર્ભાશયને બદલે 'ફેલોપિયન ટ્યુબ' (અંડવાહિની) માં અથવા અન્ય કોઈ જગ્યાએ વિકાસ પામવા લાગે, તો તેવી જીવલેણ સ્થિતિને તબીબી ભાષામાં શું કહેવાય છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
સગર્ભાવસ્થા દરમિયાન માતાને 'સિફિલિસ' (Syphilis) નામનો ગુપ્તરોગ (STD) છે કે નહીં, તે જાણવા માટે એન્ટેનેટલ કેર (ANC) તપાસમાં ફરજિયાતપણે કયો બ્લડ ટેસ્ટ કરવામાં આવે છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
'જનની સુરક્ષા યોજના' (JSY) હેઠળ ગ્રામ્ય વિસ્તારમાં સગર્ભા માતાની સરકારી હોસ્પિટલમાં સંસ્થાકીય પ્રસૂતિ કરાવવા માટે 'આશા વર્કર' (ASHA) બહેનને પ્રોત્સાહક રકમ (Incentive) તરીકે કુલ કેટલા રૂપિયા ચૂકવવામાં આવે છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
નવજાત શિશુમાં જોવા મળતા કમળા (Neonatal Jaundice - બિલીરૂબીન વધવું) ની અસરકારક સારવાર માટે કઈ પદ્ધતિનો ઉપયોગ સૌથી વધુ થાય છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
વિટામિન B3 (નિયાસિન) ની ઉણપથી થતા 'પેલેગ્રા' (Pellagra) રોગના મુખ્ય લક્ષણોને '4-Ds' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. નીચેનામાંથી કયો વિકલ્પ આ 4-Ds માં સામેલ **નથી**?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
માયકોબેક્ટેરિયમ લેપ્રી (Mycobacterium leprae) નામના જીવાણુથી ફેલાતો કયો રોગ 'હેન્સનનો રોગ' (Hansen's Disease) તરીકે પણ ઓળખાય છે, જેમાં ચામડી પર સંવેદના વગરના (બહેરાશવાળા) ડાઘ જોવા મળે છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
બાળકના દાંત ફૂટવાની પ્રક્રિયામાં (Teething), સૌથી પહેલા કયા દાંત સામાન્ય રીતે 6 થી 8 મહિનાની ઉંમરે બહાર આવે છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
વનસ્પતિજન્ય ખોરાકમાંથી મળતા લોહતત્વ (આયર્ન) ના શોષણને અવરોધવાનું કામ (Inhibitors of iron absorption) નીચેનામાંથી કયું તત્વ કરે છે, જે ઘઉંના થૂલા અને કઠોળમાં જોવા મળે છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
રાષ્ટ્રીય રસીકરણ કાર્યક્રમ મુજબ, નવજાત શિશુને અપાતી ક્ષય (TB) વિરોધી 'BCG' ની રસી શરીરના કયા ભાગમાં અને કયા માર્ગે (Route) આપવામાં આવે છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થા (WHO) ના વૈશ્વિક માપદંડ મુજબ, 'સગર્ભા માતા' ના લોહીમાં હિમોગ્લોબિન (Hb) નું પ્રમાણ કેટલાથી ઓછું હોય તો તેને 'એનીમિયા' (રક્તઅલ્પતા) નો શિકાર ગણવામાં આવે છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ભારત સરકારના મહિલા અને બાળ વિકાસ મંત્રાલય દ્વારા અનાથ, ત્યજાયેલા અને કાળજીની જરૂરિયાતવાળા બાળકોના સંરક્ષણ અને પુનર્વસન માટે ચલાવવામાં આવતી એકીકૃત યોજના કઈ છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
બાળકોને અપાતી 'પેન્ટાવેલેન્ટ' રસી 5 જીવલેણ રોગોથી બચાવે છે: ડિપ્થેરિયા, કાળી ખાંસી, ધનુર, હેપેટાઇટિસ-બી અને 'Hib'. આ 'Hib' (Haemophilus influenzae type b) રસી મુખ્યત્વે કયા રોગો સામે રક્ષણ આપે છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ICDS ની નવી માર્ગદર્શિકા અનુસાર, એક આંગણવાડી કેન્દ્ર પર દૈનિક કામગીરી, હાજરી અને લાભાર્થીઓના રેકોર્ડની જાળવણી માટે આંગણવાડી કાર્યકર દ્વારા કુલ કેટલા પ્રકારના રજીસ્ટર નિભાવવા (Maintained) ફરજિયાત છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
બોડી માસ ઇન્ડેક્સ (BMI) ના આંતરરાષ્ટ્રીય માપદંડો મુજબ, પુખ્ત વ્યક્તિનું BMI કેટલાથી ઓછું હોય તો તેને 'અન્ડરવેઇટ' (ઓછા વજનવાળું / કુપોષિત) ગણવામાં આવે છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
સગર્ભાવસ્થા દરમિયાન માતાના આહારમાં 'આયોડિન' ની ગંભીર ઉણપ રહેવાથી, જન્મેલા બાળકમાં માનસિક મંદતા, બહેરાશ અને શારીરિક વિકાસ રૂંધાઈ જવાની અફર (irreversible) ખામી જોવા મળે છે, જેને તબીબી ભાષામાં શું કહેવાય છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ઓછા વજનવાળા (LBW) નવજાત શિશુ માટે આપવામાં આવતી 'કાંગારુ મધર કેર' (KMC) પદ્ધતિમાં માતા અને બાળકના સ્કિન-ટુ-સ્કિન સંપર્કને એક વખતમાં ઓછામાં ઓછો કેટલો સમય સળંગ રાખવો જોઈએ, જેથી તે અસરકારક રહે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ડેન્ગ્યુ અને ચિકનગુનિયા રોગ ફેલાવતો 'એડીસ ઇજિપ્તી' (Aedes aegypti) મચ્છર મુખ્યત્વે દિવસના કયા સમયગાળા દરમિયાન મનુષ્યને કરડવા માટે સૌથી વધુ સક્રિય હોય છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
સ્તનપાન કરાવતી માતા જો કામ પર જાય, તો તેના સ્તનમાંથી વાટકીમાં કાઢેલું દૂધ (Expressed Breast Milk) સામાન્ય ઓરડાના તાપમાને (Room temperature - આશરે 25°C થી 27°C) કેટલા સમય સુધી બાળકને પીવડાવવા માટે સુરક્ષિત રહે છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
સગર્ભા અને ધાત્રી માતાઓમાં કુપોષણ ઘટાડવા માટે ગુજરાત સરકાર દ્વારા આદિજાતિ વિસ્તારોમાં 'પોષણ સુધા યોજના' (સ્પોટ ફીડિંગ પ્રોગ્રામ) ચલાવવામાં આવે છે, હાલમાં તે રાજ્યના કેટલા આદિજાતિ જિલ્લાઓમાં લાગુ છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
નવજાત શિશુના જન્મ સમયે તેની શારીરિક સ્થિતિ અને શ્વસનતંત્રની કામગીરી તપાસવા માટે 'APGAR સ્કોર' (APGAR Score) કરવામાં આવે છે. આ સ્કોરમાં 'P' નો અર્થ શું થાય છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
સગર્ભાવસ્થાને ટકાવી રાખવા અને ગર્ભાશયના સ્નાયુઓને શાંત (Relax) રાખવા માટે કયો હોર્મોન સૌથી અગત્યનો ભાગ ભજવે છે, જેને 'પ્રેગ્નન્સી મેન્ટેનિંગ હોર્મોન' પણ કહેવાય છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
પોષણ વિજ્ઞાન મુજબ, માનવ શરીરને કુલ 20 એમિનો એસિડની જરૂર પડે છે, તેમાંથી કેટલા એમિનો એસિડ 'આવશ્યક' (Essential Amino Acids) છે, જે શરીર જાતે બનાવી શકતું નથી અને તેને ફરજિયાત ખોરાકમાંથી જ લેવા પડે છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
મેડિકલ પ્રોટોકોલ મુજબ, જો કોઈ આરોગ્ય કાર્યકરને HIV પોઝિટિવ દર્દીની સોય ભૂલથી વાગી જાય (Needle stick injury), તો વાયરસના ચેપથી બચવા માટે 'પોસ્ટ એક્સપોઝર પ્રોફાઇલેક્સિસ' (PEP) ની દવાઓ કેટલા સમયની અંદર શરૂ કરી દેવી જોઈએ?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
WHO ના દિશાનિર્દેશો મુજબ, 'એક્સક્લુઝિવ બ્રેસ્ટફીડિંગ' (માત્ર માતાનું દૂધ) કરાવતા 6 મહિનાથી નાના બાળકને જો જરૂર પડે તો દૂધ સિવાય અન્ય શું આપી શકાય છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
પ્રસૂતિવિજ્ઞાન (Obstetrics) માં 'પ્લેસેન્ટા પ્રિવિયા' (Placenta Previa) નામની જોખમી સ્થિતિ કોને કહેવાય છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
'કાલા-અઝાર' (Kala-azar) અથવા બ્લેક ફીવર નામનો જીવલેણ રોગ કયા વાહક (Vector) ના કરડવાથી ફેલાય છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
સ્ત્રીના માસિક ચક્ર (Menstrual cycle) દરમિયાન, અંડાશયમાંથી પરિપક્વ અંડકોષ છૂટો પડવાની પ્રક્રિયા (અંડપતન / Ovulation) કયા હોર્મોનના લેવલ અચાનક ખૂબ વધી જવાને (Surge) કારણે થાય છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
રાષ્ટ્રીય અન્ન સલામતી કાયદો (NFSA), 2013 ની જોગવાઈઓની કલમ 4 હેઠળ કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા કઈ મહત્વાકાંક્ષી યોજના અમલમાં મૂકવામાં આવી છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
સગર્ભાવસ્થામાં 'લાઇવ વેક્સિન' (જીવંત રસી) આપવાની સખત મનાઈ હોય છે. નીચેનામાંથી કઈ રસી સગર્ભા માતાને બિલકુલ ન આપવી જોઈએ (Absolutely Contraindicated)?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
સામાન્ય રીતે આયર્નની ઉણપથી થતા 'એનીમિયા' માં દર્દીના લોહીમાં રહેલા લાલ રક્તકણો (RBC) નો આકાર કેવો થઈ જાય છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ભારતીય/એશિયન તબીબી માપદંડો મુજબ, વ્યક્તિનું 'બોડી માસ ઇન્ડેક્સ' (BMI) કેટલાથી વધુ હોય તો તેને 'ઓવરવેઇટ' (વધુ વજન/Overweight) ની કેટેગરીમાં મૂકવામાં આવે છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
પ્રસૂતિ પછીના પ્રથમ 3 થી 4 દિવસ દરમિયાન માતાના ગર્ભાશયમાંથી નીકળતા લોહીવાળા (લાલ રંગના) સ્ત્રાવને તબીબી ભાષામાં શું કહેવામાં આવે છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
'મોલાર પ્રેગ્નન્સી' (Hydatidiform Mole) નામની અસામાન્ય અને જોખમી સગર્ભાવસ્થા એટલે શું?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
આહારના મુખ્ય ઘટકો પૈકી, 1 ગ્રામ ચરબી (Fat) ના સંપૂર્ણ પાચનથી શરીરને કેટલી કિલોકેલરી (kcal) ઊર્જા પ્રાપ્ત થાય છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ભારત સરકારના આરોગ્ય વિભાગ દ્વારા સરકારી હોસ્પિટલોમાં સુવિધાઓ અને દર્દીઓની સંભાળની ગુણવત્તામાં સુધારો લાવવા માટે ચલાવવામાં આવતા 'NQAS' પ્રોગ્રામનું પૂરું નામ શું છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
આંગણવાડી કેન્દ્રોમાં 'પોષણ વાટિકા' (Nutri-garden) બનાવવાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય શું છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
નવજાત શિશુના માથાનું તાળવું (Fontanelle) નિયત સમય કરતાં ઘણું મોડું પુરાય (Delayed closure), તો તે સામાન્ય રીતે કયા રોગ કે ઉણપની નિશાની માનવામાં આવે છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
રોગચાળા વિજ્ઞાન (Epidemiology) માં કોઈ ચોક્કસ ભૌગોલિક વિસ્તારમાં (દા.ત. આફ્રિકાના કોઈ દેશમાં) કાયમી ધોરણે અને સામાન્ય સ્તરે અસ્તિત્વ ધરાવતા રોગને શું કહેવાય છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
'પી.એમ. કેર્સ ફોર ચિલ્ડ્રન' (PM CARES for Children) યોજના હેઠળ, કોવિડ-19 મહામારી દરમિયાન અનાથ થયેલા બાળકને 23 વર્ષની ઉંમર પૂર્ણ થવા પર ઉચ્ચ શિક્ષણ અને ભવિષ્ય માટે કુલ કેટલી રકમનું ભંડોળ ચૂકવવામાં આવે છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
NRC માં દાખલ કરાયેલા 'SAM' બાળકને સફળતાપૂર્વક સાજું થયેલું માનીને તેને કેન્દ્રમાંથી 'રજા' (Discharge) આપવા માટેનો તબીબી માપદંડ કયો છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
નાના બાળકોમાં વિટામિન A નો વધુ પડતો ડોઝ આપી દેવાથી (Hypervitaminosis A) ઝેરી અસર થાય છે, જેનું સૌથી દેખીતું લક્ષણ કયું છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
માતાના પ્રથમ ઘટ્ટ દૂધ (કોલોસ્ટ્રમ) માં ત્યારબાદ આવતા પરિપક્વ દૂધ (Mature milk) ની સરખામણીમાં કયા પોષકતત્વો સૌથી વધુ માત્રામાં હોય છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ભારત સરકારે 'રાષ્ટ્રીય ક્ષય નિયંત્રણ કાર્યક્રમ' (RNTCP) માં બદલાવ કરીને 2025 સુધીમાં ટીબી નાબૂદ કરવાના લક્ષ્ય સાથે તેનું નવું નામ શું રાખ્યું છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ICDS ના માપદંડો મુજબ, શહેરી અને સામાન્ય ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં 'મિની આંગણવાડી કેન્દ્ર' (Mini AWC) મંજૂર કરવા માટે વસ્તીનો માપદંડ (Population Criteria) કેટલો નક્કી કરવામાં આવ્યો છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
બાળકોના શારીરિક વિકાસને માપવા માટેના 'એન્થ્રોપોમેટ્રિક' માપદંડોમાં, લાંબા ગાળાના કે દીર્ઘકાલીન કુપોષણ (Chronic Malnutrition) ને દર્શાવતો સૌથી સચોટ માપદંડ કયો છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
રસીકરણ કાર્યક્રમમાં રસીની બોટલ (Vial) પર લાગેલું 'VVM' (Vaccine Vial Monitor) સ્ટીકર શું દર્શાવે છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ભારત સરકાર દ્વારા આંગણવાડી કેન્દ્રો મારફતે 11 થી 14 વર્ષની 'શાળા છોડી ગયેલી' (Out of school) કિશોરીઓના પોષણ, સ્વાસ્થ્ય અને કૌશલ્ય વિકાસ માટે કઈ યોજના ચલાવવામાં આવે છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
મેડિકલ સાયન્સ મુજબ, માતા જ્યારે બાળકને સ્તનપાન કરાવે છે ત્યારે શરૂઆતમાં આવતા 'ફોર-મિલ્ક' (Fore-milk) અને અંતમાં આવતા 'હાઇન્ડ-મિલ્ક' (Hind-milk) વચ્ચેનો મુખ્ય તફાવત શું છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
વ્યક્તિમાં આયર્ન (લોહતત્વ) ની ઉણપથી થતા 'એનીમિયા' ના પ્રથમ તબક્કામાં, લોહીના રિપોર્ટમાં સૌથી પહેલાં કયા પરિમાણમાં ઘટાડો નોંધાય છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ગર્ભાવસ્થાના પ્રથમ ત્રિમાસિકમાં જો માતાને 'રૂબેલા' (Rubella - જર્મન ઓરી) નો ચેપ લાગે, તો જન્મેલા બાળકમાં 'કન્જનાઈટલ રૂબેલા સિન્ડ્રોમ' (CRS) જોવા મળે છે. આ CRS ની 'ક્લાસિક ત્રિપુટી' (Classic Triad of defects) માં નીચેનામાંથી કોનો સમાવેશ થતો નથી?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
આરોગ્ય વિભાગ દ્વારા પરિવાર કલ્યાણ કાર્યક્રમ હેઠળ પૂરી પાડવામાં આવતી 'છાયા' (Chhaya - Centchroman) ગોળીઓ વિશે કયું વિધાન સાચું છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
બાળકોમાં પ્રોટીનની ગંભીર ઉણપથી થતા 'ક્વાશિયોરકોર' રોગમાં બાળકના વાળનો રંગ અને બંધારણ બદલાઈ જાય છે, જેમાં વાળમાં વચ્ચે વચ્ચે આછા રંગના પટ્ટા (Bands) પડી જાય છે. તેને મેડિકલ ભાષામાં કઈ નિશાની કહેવાય છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ખોરાકમાં રહેલા 'ગોઇટ્રોજેન્સ' (Goitrogens) એવા રાસાયણિક તત્વો છે જે થાયરોઇડ ગ્રંથિને આયોડિનનું શોષણ કરતા રોકે છે અને ગોઇટર થવાનું જોખમ વધારે છે. આ તત્વો મુખ્યત્વે કયા શાકભાજીમાં વધુ પ્રમાણમાં જોવા મળે છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
નવજાત શિશુ દ્વારા જન્મ પછી પ્રથમવાર જે કાળો, ચીકણો અને ગંધહીન મળ (Stool) નો ત્યાગ કરવામાં આવે છે, તેને તબીબી ભાષામાં શું કહેવાય છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ટીબી (ક્ષય) રોગની અસરકારક સારવાર માટે વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થા દ્વારા માન્ય 'DOTS' પદ્ધતિમાં DOTS નું પૂરું નામ શું છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
'રોટાવાયરસ' ની રસી બાબતે એક અત્યંત મહત્વનો પ્રોટોકોલ છે કે, જો બાળકને આ રસીનો 'પ્રથમ ડોઝ' નિયત સમયે (6 અઠવાડિયે) ન અપાયો હોય, તો વધુમાં વધુ કેટલા અઠવાડિયાની ઉંમર પછી આ રસીનો પ્રથમ ડોઝ આપી શકાતો નથી?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
મેડિકલ સાયન્સમાં 'માતા મૃત્યુ ગુણોત્તર' (Maternal Mortality Ratio - MMR) ની ગણતરી માટે પ્રમાણભૂત છેદ (Denominator) તરીકે કયો આંકડો લેવામાં આવે છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
નવજાત શિશુઓમાં રક્તસ્ત્રાવની બીમારી (Hemorrhagic Disease of Newborn - HDN) અટકાવવા માટે જન્મતાની સાથે જ અપાતા વિટામિન-K ના ઇન્જેક્શનનો ડોઝ, 1000 ગ્રામથી વધુ વજનવાળા શિશુ માટે કેટલો નક્કી કરાયેલ છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
સ્ત્રીઓના માસિક ચક્ર (Menstrual Cycle) ના કયા તબક્કામાં (Phase) ગર્ભાશયનું અંદરનું પડ 'એન્ડોમેટ્રીયમ' સૌથી વધુ જાડું, પોષકતત્વોથી ભરપૂર અને ફલિત ગર્ભને સ્થાપન કરવા માટે સંપૂર્ણ તૈયાર અવસ્થામાં હોય છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
માર્ગદર્શિકા મુજબ, ICDS કાર્યક્રમમાં આંગણવાડી કક્ષાએ તૈયાર થતો 'માસિક પ્રગતિ અહેવાલ' (Monthly Progress Report - MPR) આંગણવાડી કાર્યકર દ્વારા કોની મારફતે CDPO ને સુપરત કરવામાં આવે છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
મેડિકલ સાયન્સમાં 'હાઈ-રિસ્ક પ્રેગ્નન્સી' (High-Risk Pregnancy - જોખમી સગર્ભાવસ્થા) માં નીચેનામાંથી કઈ માતાનો સમાવેશ કરવામાં આવે છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
'પોષણ ટ્રેકર' (Poshan Tracker) એપ્લિકેશનમાં આંગણવાડી કાર્યકર માટે 'AWCs Geotagging' (જીઓટેગીંગ) કરવું શા માટે ફરજિયાત બનાવવામાં આવ્યું છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ભારતમાં અમલમાં રહેલા 'જન્મ અને મરણ નોંધણી અધિનિયમ, 1969' ની જોગવાઈઓ મુજબ, જો કોઈ જન્મ કે મૃત્યુની નોંધણી ઘટનાના 'એક વર્ષ' (1 year) ની અંદર ન કરાવવામાં આવે, તો એક વર્ષ પછી તેની નોંધણી કોના હુકમથી જ થઈ શકે છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ICDS ના ત્રિ-સ્તરીય વહીવટી માળખામાં (રાજ્ય - જિલ્લો - તાલુકો), જિલ્લા કક્ષાએ આઇ.સી.ડી.એસ. ની સંપૂર્ણ કામગીરી, વહીવટ અને ભંડોળનું સંચાલન કયા મુખ્ય અધિકારી દ્વારા કરવામાં આવે છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
'ગંભીર એનીમિયા' (જ્યારે સગર્ભા માતાનું હિમોગ્લોબિન 7 g/dL કરતાં ઓછું હોય) ની તાત્કાલિક અને અસરકારક સારવાર માટે મેડિકલ પ્રોટોકોલ મુજબ આરોગ્ય કેન્દ્ર (PHC/CHC) પર કઈ સારવાર આપવામાં આવે છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
મહિલા અને બાળ વિકાસ મંત્રાલય દ્વારા દર વર્ષે 'પોષણ માહ' સપ્ટેમ્બર મહિનામાં ઉજવાય છે, પરંતુ 'પોષણ પખવાડિયા' (Poshan Pakhwada) ની ઉજવણી સામાન્ય રીતે કયા મહિનામાં કરવામાં આવે છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
પ્રસૂતિવિજ્ઞાનના માપદંડો મુજબ, ગર્ભાવસ્થાના કેટલા અઠવાડિયા પૂર્ણ થયા પહેલાં જો ડિલિવરી થઈ જાય, તો તે બાળકને 'પ્રી-ટર્મ બેબી' (Preterm / અધૂરા મહિને જન્મેલું શિશુ) કહેવામાં આવે છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
આંગણવાડી કેન્દ્રોમાં બાળકોનું પોષણ સ્તર માપવા માટે ભારત સરકારે અપનાવેલા 'WHO 2006 ના નવા ગ્રોથ ચાર્ટ' નો પાયાનો સિદ્ધાંત (Reference population) કોના પર આધારિત છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ભારત સરકાર દ્વારા આંગણવાડીની કામગીરી ડિજિટલ કરવા માટે લોન્ચ કરાયેલી 'પોષણ ટ્રેકર' (Poshan Tracker) એપ્લિકેશનમાં, બાળકોનું વજન અને ઊંચાઈ દર મહિને કયા મોડ્યુલ (Module) માં ફરજિયાતપણે અપડેટ કરવાનું હોય છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
Test submitted — use Previous/Next above to review correct answers and explanations.
task_alt
Test Completed!
Correct
0
Incorrect
0
Unattempted
0
Accuracy
0%
Total Score
0 / 0
Time Taken
0s