arrow_back Back to Quizzes
Daily MCQ
ઉપરાષ્ટ્રપતિ
Question 1 of 50
timer
00:00
Total Marks: 50
ભારતીય બંધારણના કયા અનુચ્છેદ મુજબ 'ભારતનો એક ઉપરાષ્ટ્રપતિ રહેશે' તેવી જોગવાઈ કરવામાં આવી છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ઉપરાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણી માટેના 'મતદારમંડળ' (Electoral College) વિશે નીચેના વિધાનો તપાસો: 1. તેમાં સંસદના બંને ગૃહોના ચૂંટાયેલા (Elected) અને નામાંકિત (Nominated) એમ બંને પ્રકારના સભ્યોનો સમાવેશ થાય છે. 2. તેમાં રાજ્ય વિધાનસભાઓના સભ્યોનો સમાવેશ થતો નથી. ઉપરોક્ત પૈકી કયું/કયાં વિધાન/વિધાનો સાચું/સાચાં છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
નીચેના જોડકાં જોડો (બંધારણીય અનુચ્છેદ અને તેની જોગવાઈ): 1. અનુચ્છેદ 64 - P. ઉપરાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણી 2. અનુચ્છેદ 66 - Q. ઉપરાષ્ટ્રપતિનો કાર્યકાળ 3. અનુચ્છેદ 67 - R. ઉપરાષ્ટ્રપતિ દ્વારા શપથ 4. અનુચ્છેદ 69 - S. ઉપરાષ્ટ્રપતિ હોદ્દાની રૂએ રાજ્યસભાના સભાપતિ
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
આપેલા 4 માંથી કયું જોડકું ખોટું છે તે ઓળખો (ઉપરાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણીની શરતો):
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ઉપરાષ્ટ્રપતિ જ્યારે કાર્યકારી રાષ્ટ્રપતિ તરીકે ફરજ બજાવે છે, ત્યારે રાજ્યસભાના સભાપતિ તરીકેની ફરજો કોણ નિભાવે છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ઉપરાષ્ટ્રપતિને તેમના પદ પરથી હટાવવા માટેનો પ્રસ્તાવ (Resolution) સૌપ્રથમ ક્યાં રજૂ કરી શકાય છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ઉપરાષ્ટ્રપતિ પદની લાયકાત અંગે નીચેના વિધાનો ચકાસો: 1. તે ભારતીય નાગરિક હોવા જોઈએ અને 35 વર્ષ પૂરા કરેલા હોવા જોઈએ. 2. તે લોકસભાના સભ્ય તરીકે ચૂંટાવાની લાયકાત ધરાવતા હોવા જોઈએ. 3. તેઓ કેન્દ્ર કે રાજ્ય સરકાર હેઠળ કોઈ નફાકારક હોદ્દો (Office of profit) ધરાવતા ન હોવા જોઈએ. ઉપરોક્ત પૈકી કયું/કયાં વિધાન/વિધાનો સાચું/સાચાં છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ઉપરાષ્ટ્રપતિ પોતાનું રાજીનામું લેખિતમાં કોને સુપરત કરે છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
આપેલા 4 માંથી કયું જોડકું સાચું છે તે ઓળખો:
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ભારતીય ઉપરાષ્ટ્રપતિનું પદ કયા દેશના ઉપરાષ્ટ્રપતિના મોડેલ પર આધારિત છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
નીચેના જોડકાં જોડો (ઉપરાષ્ટ્રપતિ અને તેમની વિશેષતા): 1. ડૉ. એસ. રાધાકૃષ્ણન - P. પદ પર રહેતાં અવસાન પામનાર પ્રથમ ઉપરાષ્ટ્રપતિ 2. કૃષ્ણકાંત - Q. સતત બે કાર્યકાળ માટે પદ સંભાળ્યું 3. વી. વી. ગીરી - R. રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણી લડવા માટે ઉપરાષ્ટ્રપતિ પદેથી રાજીનામું આપ્યું 4. બી. ડી. જત્તી - S. ફખરુદ્દીન અલી અહેમદના મૃત્યુ બાદ કાર્યકારી રાષ્ટ્રપતિ બન્યા
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ઉપરાષ્ટ્રપતિને પદ પરથી હટાવવા માટે રાજ્યસભામાં કઈ બહુમતીથી પ્રસ્તાવ પસાર થવો જરૂરી છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ઉપરાષ્ટ્રપતિ દ્વારા કાર્યકારી રાષ્ટ્રપતિ તરીકેની ફરજ બજાવવા અંગે નીચેના વિધાનો તપાસો: 1. જ્યારે ઉપરાષ્ટ્રપતિ કાર્યકારી રાષ્ટ્રપતિ તરીકે કાર્ય કરે છે, ત્યારે તેઓ રાષ્ટ્રપતિના તમામ પગાર, ભથ્થા અને વિશેષાધિકારો મેળવવાના હકદાર છે. 2. ભારતમાં ઉપરાષ્ટ્રપતિ રાષ્ટ્રપતિના મૃત્યુના કિસ્સામાં રાષ્ટ્રપતિના બાકીના સમગ્ર કાર્યકાળ માટે રાષ્ટ્રપતિ તરીકે પદ ધારણ કરે છે. ઉપરોક્ત પૈકી કયું/કયાં વિધાન/વિધાનો સાચું/સાચાં છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ઉપરાષ્ટ્રપતિના ચૂંટણી વિવાદની તપાસ અને અંતિમ નિર્ણય કોના દ્વારા કરવામાં આવે છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
આપેલા 4 માંથી કયું જોડકું ખોટું છે? (ઉપરાષ્ટ્રપતિ પદ ખાલી થવાના કારણો)
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ઉપરાષ્ટ્રપતિ પદ પરથી હટાવવાનો પ્રસ્તાવ રાજ્યસભામાં રજૂ કરતા પહેલા તેમને કેટલા દિવસની અગાઉથી લેખિત નોટિસ આપવી ફરજિયાત છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ભારતીય બંધારણમાં ઉપરાષ્ટ્રપતિને તેમના 'ઉપરાષ્ટ્રપતિ' પદ માટે દર મહિને કેટલો પગાર નિર્ધારિત કરવામાં આવ્યો છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
નીચેના વિધાનો પર વિચાર કરો: 1. બંધારણમાં ઉપરાષ્ટ્રપતિને હટાવવા માટે કોઈ પણ આધાર (Ground) નો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો નથી. 2. ઉપરાષ્ટ્રપતિને હટાવવાના પ્રસ્તાવ પર રાજ્યસભામાં મતદાન કરતી વખતે ઉપરાષ્ટ્રપતિને પ્રથમ કિસ્સામાં મત આપવાનો (Vote in first instance) અધિકાર છે. ઉપરોક્ત પૈકી કયું/કયાં વિધાન/વિધાનો સાચું/સાચાં છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
નીચેનામાંથી કયા ઉપરાષ્ટ્રપતિએ ક્યારેય રાષ્ટ્રપતિ બનવાની કે કાર્યકારી રાષ્ટ્રપતિ તરીકે ફરજ બજાવવાની તક મેળવી ન હતી?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
નીચેના જોડકાં જોડો (બંધારણીય અનુચ્છેદ અને સંબંધિત જોગવાઈ): 1. અનુચ્છેદ 65 - P. ઉપરાષ્ટ્રપતિના શપથ 2. અનુચ્છેદ 68 - Q. ઉપરાષ્ટ્રપતિનું કાર્યકારી રાષ્ટ્રપતિ તરીકે કાર્ય કરવું 3. અનુચ્છેદ 69 - R. ચૂંટણી વિવાદોનો નિર્ણય 4. અનુચ્છેદ 71 - S. ઉપરાષ્ટ્રપતિ પદની ખાલી જગ્યા ભરવાનો સમય
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
આપેલા 4 માંથી કયું જોડકું સાચું છે તે ઓળખો:
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
બંધારણના કયા અનુચ્છેદમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે ઉપરાષ્ટ્રપતિ રાજ્યસભાના હોદ્દાની રૂએ સભાપતિ (Ex-officio Chairman) રહેશે અને નફાનું અન્ય કોઈ પદ ધરાવશે નહીં?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ઉપરાષ્ટ્રપતિ જ્યારે રાજ્યસભાના સભાપતિ તરીકે કાર્ય કરે છે ત્યારે તેમને ગૃહમાં મતદાન અંગે શું અધિકાર છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ઉપરાષ્ટ્રપતિના કાર્યકાળ પૂર્ણ થવા અંગે નીચેના વિધાનો ચકાસો: 1. ઉપરાષ્ટ્રપતિનો 5 વર્ષનો કાર્યકાળ પૂરો થાય તે પહેલાં નવા ઉપરાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણી યોજવી ફરજિયાત છે. 2. જો કોઈ કારણસર નવી ચૂંટણી ન યોજાય, તો વર્તમાન ઉપરાષ્ટ્રપતિ 5 વર્ષ પૂરા થવા છતાં તેમના અનુગામી (Successor) પદ સંભાળે ત્યાં સુધી પદ પર ચાલુ રહે છે. ઉપરોક્ત પૈકી કયું/કયાં વિધાન/વિધાનો સાચું/સાચાં છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
જો રાષ્ટ્રપતિ અને ઉપરાષ્ટ્રપતિ બંનેના પદ એકસાથે ખાલી હોય, તો કાર્યકારી રાષ્ટ્રપતિ તરીકે કોણ ફરજ બજાવે છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
આપેલા 4 માંથી કયું જોડકું ખોટું છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ઉપરાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણીમાં ગુપ્ત મતદાન પદ્ધતિ (Secret Ballot) દ્વારા કઈ મતદાન સિસ્ટમનો ઉપયોગ થાય છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
નીચેના વિધાનો તપાસો: 1. કોઈ વર્તમાન રાજ્યપાલ કે કેન્દ્રીય મંત્રી જો ઉપરાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણી લડવા માંગતા હોય, તો તેમણે ઉમેદવારી નોંધાવતા પહેલા પોતાના પદ પરથી રાજીનામું આપવું ફરજિયાત છે. 2. જો સંસદ કે વિધાનમંડળનો કોઈ સભ્ય ઉપરાષ્ટ્રપતિ તરીકે ચૂંટાય, તો તેમણે પદ ગ્રહણ કરે તે તારીખથી તેમની ગૃહની બેઠક ખાલી કરી હોવાનું મનાય છે. ઉપરોક્ત પૈકી કયું/કયાં વિધાન/વિધાનો સાચું/સાચાં છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
જો ઉપરાષ્ટ્રપતિના ચૂંટણી વિવાદના કારણે સુપ્રીમ કોર્ટ દ્વારા તેમની ચૂંટણી રદબાતલ (Void) જાહેર થાય, તો તે સમયગાળા દરમિયાન તેમણે કરેલા કાર્યોનું શું થાય છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ભારતીય રાજ્યવ્યવસ્થામાં ઔપચારિક પ્રોટોકોલ (Order of Precedence) મુજબ ઉપરાષ્ટ્રપતિનો ક્રમ કયો છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ઉપરાષ્ટ્રપતિના પગાર અને ભથ્થા વિશે નીચેના વિધાનો ચકાસો: 1. ભારતના ઉપરાષ્ટ્રપતિનો પગાર ભારતના સંચિત નિધિ (Consolidated Fund of India) પર ભારિત (Charged) છે, જેના પર સંસદમાં મતદાન થઈ શકતું નથી. 2. જ્યારે ઉપરાષ્ટ્રપતિ કાર્યકારી રાષ્ટ્રપતિ તરીકે ફરજ બજાવે છે, ત્યારે તેઓ રાજ્યસભાના સભાપતિનો પગાર પણ સાથે મેળવવાનું ચાલુ રાખે છે. ઉપરોક્ત પૈકી કયું/કયાં વિધાન/વિધાનો સાચું/સાચાં છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
આપેલા 4 માંથી કયું જોડકું સાચું છે? (ઉપરાષ્ટ્રપતિ અને રાષ્ટ્રપતિના શપથના શબ્દો)
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
જો ઉપરાષ્ટ્રપતિનું પદ રાજીનામા, મૃત્યુ કે બરતરફીના કારણે સમય કરતા પહેલાં ખાલી પડે, તો બંધારણ મુજબ તે પદ ભરવા માટે નવી ચૂંટણી ક્યારે યોજાવી જોઈએ?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ઉપરાષ્ટ્રપતિને પદ પરથી હટાવવા માટે લોકસભાની શું ભૂમિકા હોય છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
નીચેના વિધાનો પર વિચાર કરો: 1. ડૉ. એસ. રાધાકૃષ્ણન અને મોહમ્મદ હામિદ અંસારી એ બે જ એવા ઉપરાષ્ટ્રપતિ છે જેમણે બે સતત કાર્યકાળ માટે પદ સંભાળ્યું છે. 2. કૃષ્ણકાંત એ ભારતના પ્રથમ એવા ઉપરાષ્ટ્રપતિ હતા જેમનું પદ પર રહેતાં અવસાન થયું હતું. ઉપરોક્ત પૈકી કયું/કયાં વિધાન/વિધાનો સાચું/સાચાં છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
રાજ્યસભાના સભાપતિ તરીકે ઉપરાષ્ટ્રપતિનો વર્તમાન માસિક પગાર (2018 ના સુધારા બાદ) કેટલો નિર્ધારિત કરવામાં આવ્યો છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
આપેલા 4 માંથી કયું જોડકું ખોટું છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
નીચેનામાંથી કોણ રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણીમાં ભાગ લેતા નથી પરંતુ ઉપરાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણીમાં ભાગ લે છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
બંધારણના નિર્માતાઓ દ્વારા ઉપરાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણીમાં રાજ્ય વિધાનસભાઓના સભ્યોને સામેલ ન કરવા પાછળ ડૉ. બી.આર. આંબેડકરે કયો તર્ક રજૂ કર્યો હતો? 1. રાષ્ટ્રપતિ દેશના વડા છે, તેથી તેમાં રાજ્યોનું પ્રતિનિધિત્વ હોવું જોઈએ, જ્યારે ઉપરાષ્ટ્રપતિનું મુખ્ય કાર્ય માત્ર કેન્દ્રીય ગૃહ (રાજ્યસભા) નું અધ્યક્ષપદ સંભાળવાનું છે. 2. ઉપરાષ્ટ્રપતિએ કાયમી ધોરણે રાષ્ટ્રપતિ પદ સંભાળવાનું હોતું નથી, માત્ર કામચલાઉ સમય માટે જ સંભાળે છે. ઉપરોક્ત પૈકી કયું/કયાં વિધાન/વિધાનો સાચું/સાચાં છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ઉપરાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણી માટે 11મા બંધારણીય સુધારા (1961) દ્વારા કયો ઐતિહાસિક ફેરફાર કરવામાં આવ્યો હતો?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ઉપરાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણી રદ કરવા માટે એવી દલીલ કરી શકાય નહીં કે 'તે સમયે મતદારમંડળમાં કેટલીક બેઠકો ખાલી (Vacancy) હતી'. આ જોગવાઈ બંધારણમાં કયા સુધારા દ્વારા દાખલ કરવામાં આવી?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
જ્યારે ઉપરાષ્ટ્રપતિને હટાવવાનો પ્રસ્તાવ રાજ્યસભામાં વિચારણા હેઠળ હોય, ત્યારે તેમની સત્તાઓ અંગે નીચેના વિધાનો તપાસો: 1. તેઓ તે સમયે રાજ્યસભામાં પ્રમુખસ્થાન (Preside) સંભાળી શકતા નથી. 2. આવા સમયે તેઓ ગૃહની કાર્યવાહીમાં ભાગ લઈ શકે છે, બોલી શકે છે, પરંતુ ખરડા કે પ્રસ્તાવ પર મત આપી શકતા નથી. ઉપરોક્ત પૈકી કયું/કયાં વિધાન/વિધાનો સાચું/સાચાં છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
આપેલા 4 માંથી કયું જોડકું ખોટું છે? (બંધારણીય અનુચ્છેદ અને વિષય)
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ઉપરાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણીમાં ઉભા રહેવા માટે જનપ્રતિનિધિત્વ ધારા મુજબ ઉમેદવારે કેટલી રકમ રિઝર્વ બેંક ઑફ ઈન્ડિયા (RBI) માં સિક્યુરિટી ડિપોઝિટ તરીકે જમા કરાવવી પડે છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
જો ભારતના ઉપરાષ્ટ્રપતિ તરીકે કોઈ એવી વ્યક્તિ ચૂંટાય જે પહેલેથી જ રાજ્ય વિધાનસભા કે વિધાન પરિષદની સભ્ય હોય, તો બંધારણ મુજબ શું થશે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
ઉપરાષ્ટ્રપતિના પદની 5 વર્ષની મુદ્દત પૂરી થવાથી ખાલી પડવાવાળી જગ્યા ભરવા માટેની ચૂંટણી ક્યારે યોજાવી જોઈએ?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
બંધારણના કયા અનુચ્છેદમાં 'રાષ્ટ્રપતિ અને ઉપરાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણીને લગતી અથવા તેની સાથે જોડાયેલી બાબતો' નો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
નિવૃત્ત ઉપરાષ્ટ્રપતિના 'પેન્શન' અંગે નીચેનામાંથી શું સાચું છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
જો કોઈ કારણસર ઉપરાષ્ટ્રપતિ પદ પરથી રાજીનામું આપે, તો તે રાજીનામું કોને ઉદ્દેશીને લખવામાં આવે છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
સંસદના કાયદા મુજબ, જ્યારે ઉપરાષ્ટ્રપતિ કાર્યકારી રાષ્ટ્રપતિ તરીકે ફરજ બજાવે છે ત્યારે તેમના રાજ્યસભાના સભાપતિ તરીકેના પગારનું શું થાય છે?
lightbulb
સમજૂતી (Explanation)
Test submitted — use Previous/Next above to review correct answers and explanations.
task_alt
Test Completed!
Correct
0
Incorrect
0
Unattempted
0
Accuracy
0%
Total Score
0 / 0
Time Taken
0s